WR 426F koppeling sleept, geen neutraal te vinden en zware hendel: de bekende oplossingen

Symptomen

• Motor is niet te starten terwijl hij in de versnelling staat met de koppeling ingetrokken
• Hij slaat af bij het inschakelen van de eerste versnelling
• Neutraal zoeken lukt alleen met de motor uit of met veel gepriegel
• Motor kruipt door of de achterwielrem moet erbij in de bocht
• Na twee uur rijden wordt de hendel zo zwaar dat je met twee vingers moet koppelen
• Haakvorming (inkepingen) op de koppelingskorf en -naaf, waardoor de platen klemmen

Oorzaak

Bij deze Yamaha-koppeling komt de drukplaat bij volledig ingetrokken hendel niet ver genoeg terug, zodat de platen niet volledig loslaten - vandaar het slepen, het afslaan bij inschakelen en het moeizaam vinden van neutraal. De verklaring die op de Yamaha-thumperforums rondgaat is dat de veer op blok gaat voordat de drukplaat vrij is; een fabrieksbron die dat bevestigt hebben we niet gevonden, maar de twee fixes die daaruit volgen (ringetjes onder de veerbouten, of de langere YZ-veren) werken in de praktijk wel. Dat WR- en YZ-veren verschillen is hard: Yamaha geeft de WR426F 90501-22003 en de YZ426F 90501-237L0. Daarnaast slijt de koppelingskorf in: de frictieplaten slaan inkepingen in de korfvingers, waardoor de platen bij het intrekken blijven haken. Het zware hendelgevoel komt van de combinatie van harde veren, een stug getrokken kabeltracé en de korte ontkoppelingsarm; Barnett wijst er bovendien op dat te zware veren de ontkoppelingsarm, het deksel, de naaf en de drukplaat belasten.

De 'paar cent'-fix: ringetjes onder de koppelingsveerbouten

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-2 uur

Kosten

10-30 EUR

Stappen

1. Zet de motor op de bok, tap de olie af en demonteer de koppelingsdeksel (let op de twee paspennen en de O-ringen).
2. Draai de vijf veerbouten kruislings los en haal de bouten, veren en de drukplaat eruit.
3. Schuif per bout een M6-ring over de bout zodat hij binnen de veer op de koppelingstoren rust. De op de Yamaha-thumperforums beschreven dikte is ongeveer 1,5 mm (0,06 inch) - begin daar en meet alle ringen met een schuifmaat of micrometer; ze moeten exact even dik zijn, want een afwijkende ring trekt de drukplaat scheef. Deze maat is forumervaring, geen fabrieksopgave.
4. Controleer meteen de korf en de naaf op haakvorming. Lichte inkepingen mag je voorzichtig vlak vijlen; zijn de groeven diep of staan de korfvingers zichtbaar krom, vervang dan de korf - je haalt materiaal weg uit een belast onderdeel, dus vijl nooit meer weg dan nodig om de platen vrij te laten bewegen.
5. Monteer de drukplaat terug en draai de veerbouten kruislings aan op het in het werkplaatshandboek voorgeschreven moment (die bouten zijn licht - niet op gevoel overtrekken); plaats de deksel met nieuwe pakking.
6. Vul verse olie bij, stel de koppelingskabel opnieuw af op de in het werkplaatshandboek voorgeschreven speling aan de hendel (in de praktijk 2-3 mm) en test: hij moet nu in de versnelling met ingetrokken koppeling te starten zijn.

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Momentsleutel 5-25 Nm
• Schuifmaat of micrometer
• Olieopvangbak

Langere YZ-veren of lichtere veren monteren

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-2 uur

Kosten

30-120 EUR

Stappen

1. Bestel de koppelingsveren van de YZ426F: dat is volgens de Yamaha-onderdelenfiche een ander onderdeelnummer dan de WR-veer (YZ426F 90501-237L0 tegen WR426F 90501-22003). Op de Yamaha-thumperforums wordt de YZ-veer als circa 3/16 inch langer beschreven en als iets stijver; de precieze vrije lengte en de kleurstippen die je soms genoemd ziet, hebben we niet in een controleerbare bron teruggevonden - meet daarom zelf.
2. Demonteer de koppelingsdeksel, haal de oude veren eruit en vergelijk de vrije lengte van oud en nieuw.
3. Monteer de YZ-veren, draai de veerbouten kruislings aan op het door het werkplaatshandboek voorgeschreven moment en stel de kabel opnieuw af op de voorgeschreven speling (in de praktijk 2-3 mm).
4. Rijd een testrit: de koppeling ontkoppelt nu verder (neutraal vinden en starten in de versnelling gaat beter) maar de hendel wordt wel iets zwaarder.
5. Wil je juist een lichtere hendel en slipt de koppeling niet, overweeg dan een set met lichtere veerdruk; controleer dan na iedere rit op slip bij vol gas in de hoogste versnelling. Omgekeerd waarschuwt Barnett dat te zware veren spanning en vermoeiing geven in de ontkoppelingsarm, het koppelingsdeksel, de naaf en de drukplaat - ga dus niet zomaar zwaarder dan nodig.

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Momentsleutel
• Schuifmaat

Zware hendel aanpakken: kabel, hefboom of hydraulisch

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-3 uur afhankelijk van de gekozen route

Kosten

20-250 EUR

Stappen

1. Begin goedkoop: monteer een soepel lopende, dunnere koppelingskabel met een ruim gebogen tracé en smeer hem. Op Noppenforum beschrijft een WR-rijder dat hij een licht aangepaste Suzuki DR-Z400-kabel gebruikt en dat dat 'al 20%' scheelt omdat die kabel dunner is en minder weerstand heeft.
2. Boor in een geschikte koppelingshendel een nieuw kabelgat dat het oorspronkelijke gat net overlapt, zodat de hefboomverhouding groter wordt; haal met een Dremel materiaal weg zodat de kabel een natuurlijke ligging heeft en niet knikt, en draai de stelschroef met de gleuf om zodat de kabel er vrij tussen loopt. Niet elke hendel heeft genoeg materiaal - controleer dat vooraf. Volgens dezelfde Noppenforum-draad kun je de koppeling daarna met een vinger bedienen.
3. Werkt dat onvoldoende: bouw om naar een hydraulische koppelingscilinder (Magura of Hebo). Een WR426-rijder op Noppenforum noemt een nieuwprijs van ongeveer 250 euro; tweedehands gaan ze voor aanzienlijk minder weg. Let op dat je slangtracé vrij van het stuurlager loopt. In dezelfde draad wordt de kwaliteit van Magura 'iets minder goed' genoemd dan die van Hebo.
4. Rijd je veel technisch bosterrein en wil je helemaal van het koppelen af, dan is een automatische koppeling (Rekluse) de duurdere maar in deze draad meest geroemde oplossing.
5. Controleer na elke ingreep de speling aan de hendel (werkplaatshandboek; in de praktijk 2-3 mm) en of de koppeling volledig ontkoppelt met de motor warm.

Gereedschap

• Dremel of vijl
• Boor
• Steeksleutels 8/10 mm
• Momentsleutel

Voorkomen

Ververs de olie vaak (deze motor deelt motor- en koppelingsolie; gebruik JASO MA-olie zonder wrijvingsverlagers) en stel de koppelingskabel af op de in het werkplaatshandboek voorgeschreven speling (in de praktijk 2-3 mm) - een te strak afgestelde kabel laat de koppeling permanent een beetje slepen en brandt de platen af. Controleer bij elke platenwissel de korf en de naaf op haakvorming en vlak lichte inkepingen voorzichtig af voordat je nieuwe platen monteert; zijn de groeven diep, vervang de korf in plaats van er veel materiaal uit te vijlen. Week nieuwe frictieplaten voor montage in motorolie. Gebruik bij nokkenas- of ander montagewerk geen moly-assemblagepasta in het blok: die komt in de gedeelde olie terecht en laat de koppeling slippen.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Barnett Clutches (technische FAQ over koppelingsveren en hendeldruk)our heavy duty springs provide 10 25 more spring pressure than o e m springs for longer life
• CMSNL (officiele Yamaha onderdelenfiche WR426F 2002, blok CLUTCH)06 plate pressure 1 part number 5jg1635100 estimated dispatch time 5 8 days
• MXstore (Hinson FSC koppelingsplaten- en verenkit YZ/WR426-450F 2001-2018)includes fibre and steel clutch plates with springs can be used with o e m baskets inner hubs and pressure plates
• Noppenforum.nl (draad over hydraulische koppelingen, met WR426-ervaring)ik heb ook overwogen om een hydraulische koppelingshandle te monteren op mijn wr426 de nieuwprijs van 250 euro heeft mij hier toch even van af gehouden