KTM EXC 400 RFS ventielspeling loopt dicht: zo stel je 'm met 0,10 go en 0,15 no-go - en dit is de OT-valkuil

Symptomen

• Voelermaat gaat niet meer tussen tuimelaar en klep: speling is dichtgelopen
• Moeilijk starten, vooral koud, en lagere compressie
• Uitlaatkleppen laten zich niet bewegen terwijl de inlaattuimelaars los zijn (verkeerd OT of te weinig speling)
• Speling lijkt na doordraaien telkens anders dan net ingesteld
• Juist meer speling in plaats van minder (wijst op slijtage in de tuimelaar-rollagers, niet op de zittingen)
• Klepperen uit de kop en vermogensverlies als de motor warm is

Oorzaak

De RFS-kop heeft tuimelaars met een stelschroef en contramoer. De normale verslijtrichting is dat de klepzittingen inslijten en de klep verder in de kop komt te staan; daardoor wordt de speling tussen stelschroef en klepsteel kleiner, tot de klep uiteindelijk niet meer helemaal sluit. Dat kost compressie en maakt starten moeilijk, en in het ergste geval verbrandt de klepzitting. Slijtage aan nok, tuimelaar en stoterkant valt daarbij normaal niet op - wordt de speling juist groter, dan is dat een aanwijzing voor slijtage in de rollagers van de tuimelaar en moet je daar naar kijken in plaats van simpelweg nastellen. Daarbovenop zit een meetvalkuil die veel RFS-rijders in de problemen brengt: de motor heeft per twee krukasomwentelingen twee keer een bovenste dood punt. Alleen bij het ontsteking-OT zijn alle kleppen echt onbelast; bij het overlap-OT wordt er juist een klep bediend. Stel je daar, dan klopt de speling bij de volgende omwenteling niet meer en denk je dat de motor 'zichzelf verstelt'.

Ventielspeling meten en stellen op de RFS (met krukasarretering)

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

2-3 uur inclusief olieverversing

Kosten

15-40 EUR aan pakkingen

Stappen

1. Laat de olie en koelvloeistof eruit, haal de koelers/ontstekingsdeksel los en draai de bougie eruit; leg nieuwe kleppendekselpakkingen en een ontstekingsdekselpakking klaar.
2. Draai de motor op OT met alle kleppen dicht - makkelijkst met een ratel op het vliegwiel, terwijl je met een inbussleutel door het bougiegat de zuiger voelt komen. Controleer dat de twee punten op het nokkenastandwiel horizontaal ten opzichte van het kopvlak staan.
3. Arreteer de krukas: haal de bout met onderlegring onderin het motorhuis eruit, haal de koperen onderlegring weg en draai de bout er weer in; laat hem alleen met de hand volledig inlopen - lukt dat niet, draai de krukas een fractie heen en weer tot hij in de nok valt.
4. Per klep: contramoer los, stelschroef los, tuimelaar iets omhoog trekken, 0,10 mm voelermaat tussen schroef en klep, stelschroef net op contact draaien zodat de maat nog licht beweegt, stelschroef vasthouden en contramoer kontern.
5. Controleer na elke klep: de 0,10 mm moet er licht tussendoor bewegen en de 0,15 mm mag er niet of nauwelijks meer in. Buig de punt van beide voelermaten circa 2 cm van het uiteinde onder ongeveer 70 graden om - dan kom je er pas echt bij.
6. Markeer vliegwiel en huis met een stift, draai de arreteerbout eruit, draai de motor voorzichtig door met de ratel en daarna 2-3 keer met de kickstarter, arreteer opnieuw en meet alles na. Pas dan deksels dicht en arreteerbout met onderlegring terug.

Gereedschap

• Voelermaten 0,10/0,15 mm
• Ratel voor het vliegwiel
• Inbussleutels
• Steeksleutel voor de contramoer
• Torquesleutel

Als de speling blijft wandelen of alleen groter wordt: oorzaak zoeken in plaats van nastellen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1-2 uur diagnose

Kosten

onbekend (afhankelijk van klepwerk)

Stappen

1. Controleer of je op het ontsteking-OT en niet op het overlap-OT hebt gemeten: zet de inlaatkleppen bewust op belasting en kijk of de uitlaatzijde dan vrij en beweegbaar is. Zo niet, dan stond je op het verkeerde OT of is de speling te klein.
2. Meet de compressie of doe een drukverliestest; blijft die laag terwijl de speling net gesteld is, dan sluiten de kleppen niet meer en is een klepzittingrevisie (of nieuwe kleppen) nodig in plaats van opnieuw stellen.
3. Controleer de tuimelaars en hun rollagers op spel als de speling juist groter werd - dat is de bekende tegenovergestelde slijtagerichting en vraagt nieuwe tuimelaars, niet nastellen.
4. Stel binnen de waarden uit het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar, en blijf bij de 0,10-go/0,15-no-go-controle uit stap 1 van de vorige oplossing. Stel niet 'ruimer dan 0,15 mm' op basis van de 250 EXC-F-tolerantie die daarvoor vaak wordt aangehaald: die geldt niet voor de RFS en botst met je eigen no-go-maat.

Gereedschap

• Compressiemeter
• Drukverliestester
• Voelermaten
• Meetklok voor tuimelaarspel

Voorkomen

Zet de kleppencontrole vast in je urenschema en combineer hem met de olie/filterservice en met het tellen van de klikken op de nokkenasketting-spanner; dan heb je de hele bovenkant in een beurt in beeld. Schrijf elke keer de gemeten speling per klep op: niet de absolute waarde maar de snelheid waarmee de speling dichtloopt vertelt je of de zittingen aan het inslaan zijn. Stel binnen de waarden uit het werkplaatshandboek, gebruik het ontsteking-OT en zet de krukas vast met de arreteerbout.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• ktmforum.eu (RFS 525 EXC, kleppen stellen stap voor stap)Kontermutter lockern , Einstellschraube lockern , 10 er lehre rein , einstellschraube ganz leicht auf kontakt hinschrauben
• ktmforum.eu (RFS 520 EXC bj. 2003, OT-valkuil)bei weiteren durchdrehen des Motors ( mit eingestellten Ventilen ) verändert sich jedes mal das Spiel
• ktmforum.eu (verslijtrichting ventielspeling)in der Regel verschleißt der Ventilsitz und die Ventile stehen damit weiter in den Kopf, es verringert sich das Spiel