YZ 85 valt terug naar neutraal op de startpoort of springt uit de versnelling: schakelas en torsieveer

Symptomen

• Op de startpoort in de 2e gezet, koppeling iets laten opkomen en hij staat weer in neutraal
• Springt onder gas uit 3e of 4e, vaak op hobbels of bij gas erop/eraf
• Schakelpedaal komt niet volledig terug; je moet hem met de voet terugduwen voor de volgende schakeling
• Je kunt twee versnellingen in één beweging doorschakelen
• Vage, 'zoekende' schakelingen en valse neutralen
• Het pedaal staat in neutraal duidelijk niet gelijk aan de aanslagen aan beide kanten

Oorzaak

De schakelas van de YZ 85 wordt door een torsieveer in zijn ruststand gehouden; een poot van die veer hangt in een gat in het carter. Breekt die veer of springt er een poot uit zijn gat, dan staat de as iets verdraaid en haalt de meenemer de nokken van het schakelsegment niet meer volledig - de trommel draait net niet door en valt terug, meestal naar neutraal. Dat is precies wat een YZ85-eigenaar in de rec.motorcycles.dirt-thread vond en zonder het blok te splitsen oploste. Hetzelfde beeld ontstaat als de stopper lever (indexeerarm) met zijn eigen torsieveer de rol niet meer tegen het segment drukt. In diezelfde thread noemen andere sleutelaars nog de uitlijning van de shift spider op het schakeldrum, kromme schakelvorken en slijtage op de pivotpunten van de vorken, en een tweede eigenaar met een 2006 YZ85 die uit de 1e springt krijgt een bakrevisie aangeraden - reken er dus niet op dat het altijd de veer is. Verder meespelend: een kromme guide bar (buiglimiet 0,05 mm volgens werkplaatshandboek) en afgeronde haken op de schakelklauwen van vooral de 3e en 4e versnelling - precies de versnellingen waarvan Yamaha in 2019 de basis breder maakte 'to increase strength and provide smoother shifting'.

Schakelas, veer en stopper lever controleren (zonder blok splitsen)

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1,5-2 uur

Kosten

30-90 EUR

Stappen

1. Tap de 0,50 L transmissieolie af, haal het schakelpedaal en het rechter crankcasedeksel eraf (bouten kruislings, terug op 10 Nm volgens werkplaatshandboek).
2. Kijk eerst of beide poten van de torsieveer van de schakelas nog in hun gaten zitten en of de veer niet gebroken is - dit is de oorzaak die in de YZ85-forumthread werd gevonden, en de goedkoopste om uit te sluiten.
3. Controleer de stopper lever: hij moet onder veerspanning met zijn rolletje in de uitsparingen van het segment vallen. Versleten rol, slappe of gebroken torsieveer = vervangen.
4. Doe de pedaalpositietest uit het handboek: de spelingen aan weerszijden mogen alleen in neutraal ongelijk zijn; zijn ze in de versnellingen ongelijk, dan moet de schakelas volgens het handboek vervangen worden.
5. Controleer of de schakelas niet verbogen is, of de meenemer (shift lever/spider) nog scherpe haken heeft en of hij netjes op de nokken van het schakeldrum uitlijnt.
6. Vind je hier niets, dan ligt het verder in de bak (afgeronde schakelklauwen, schakelvorken, guide bar, detentmechanisme) en moet het blok open - ga dan door naar de laatste oplossing.

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Momentsleutel 2-20 Nm
• Circliptang
• Olieaftapbak

Correct monteren (hier gaat het vaak alsnog mis)

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1 uur extra

Kosten

15-40 EUR

Stappen

1. Monteer de stopper lever met wasser, circlip en torsieveer op de collar en smeer het geheel met transmissieolie voor je het op de schakelas zet, zoals het handboek voorschrijft.
2. Zet de schakelas in het carter en lijn daarbij het rolletje van de stopper lever uit met de uitsparing in het segment; de torsieveer moet daarna in de stand staan die het handboek in de tekening laat zien.
3. Haak de veerpoot in het juiste gat in het carter - er zitten meerdere gaten in de buurt en in het verkeerde gat werkt de veer tegen.
4. Controleer voor het dichtmaken met de hand of je alle zes versnellingen plus neutraal kunt kiezen en of het pedaal elke keer volledig terugveert.
5. Monteer het deksel met nieuwe pakking (bouten 10 Nm, kruislings, volgens werkplaatshandboek) en vul 0,50 L verse olie bij: motorolie SAE 10W-30 type SE of hoger, of tandwielolie SAE 85W GL-3.

Gereedschap

• Momentsleutel 2-20 Nm
• Lange punttang
• Transmissieolie

Blijft hij eruit springen: vorken, guide bar en klauwen

Moeilijkheid

dealer

Tijd

8-12 uur

Kosten

350-900 EUR

Stappen

1. Splits het blok en meet de guide bar van de schakelvorken: buiglimiet 0,05 mm volgens werkplaatshandboek; krom = vervangen.
2. Controleer de pivotpunten en de armen van de schakelvorken op slijtage - in de YZ85-thread wordt daar expliciet naar verwezen als oorzaak van uit de versnelling springen.
3. Inspecteer de schakelklauwen en -gaten van 3e en 4e versnelling op afgeronde randen; afgeronde klauwen duwen elkaar onder gas uit elkaar.
4. Controleer ook het detentmechanisme van het schakeldrum - dat wordt in dezelfde thread als mogelijke oorzaak genoemd bij een motor die uit de 1e springt.
5. Vervang bij twijfel vork, tandwielpaar en guide bar als set en bouw het blok op met nieuwe pakkingen en de voorgeschreven momenten (carterbouten 8 Nm volgens werkplaatshandboek).

Gereedschap

• Blokstandaard
• Schuifmaat/meetklok
• Carterspliter
• Momentsleutel

Voorkomen

Ververs de transmissieolie (0,50 L) volgens het onderhoudsschema van Yamaha en in elk geval na elke ingreep aan de bak; vervuilde olie versnelt slijtage van vorken en klauwen. Controleer bij elke koppelingsbeurt of de torsieveer van de schakelas nog in zijn gat hangt en of het pedaal volledig terugveert. Leer de rijder volledig door te schakelen en het pedaal te lossen; half doorgeschakelde versnellingen ronden de klauwen af.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• rec.motorcycles.dirt via Google Groups - '07 YZ85 slips into neutral on the gate'the inside torsion spring one of the legs of the spring had sprung out of the outside of the shift shaft hole
• Yamaha YZ85 (2005) owner's service manual via manua.ls (shift shaft)Gaps a and b are not equal except in neutral → Replace the shift shaft.
• Motocross Action Magazine - MXA Race Test 2019 YZ85Third and fourth gears have a wider base to increase strength and provide smoother shifting.