YZ 85 koppeling slipt na 10-15 uur: platen, veren, vrijslag en de juiste plaatvolgorde

Symptomen

• Toerental loopt op zonder dat de motor sneller gaat, vooral bij het uitkomen van een bocht of na een landing
• Brandlucht en donkere, verbrande transmissieolie
• Koppelingshendel grijpt steeds hoger aan of wordt zwaar
• Schokkend/rammelend aangrijpen als de motor koud is
• Inkepingen (groeven) in de vingers van de koppelingskorf, soms al binnen 40 uur
• Platen die klem zitten in de korf en niet meer vrij bewegen
• Na het sleutelen aan de koppeling of de schakelas: geen enkele druk/weerstand meer op de koppelingshendel terwijl de kabel in orde is

Oorzaak

Een 85cc rijdt zijn vermogen via de koppeling: elke bocht wordt met het hendeltje 'gefand'. De 7 frictieplaten (nieuw 2,9-3,1 mm, limiet 2,7 mm) en de 5 veren (vrije lengte 33,0 mm, limiet 31,0 mm) zetten die warmte af in slechts 0,50 liter olie, dus de olie verbrandt en de plaatbekleding verglaast. Daar komen drie montage-oorzaken bij: (1) te weinig vrijslag in de kabel houdt de drukplaat permanent een fractie gelift, waardoor de koppeling onder last slipt - houd daarom de voorgeschreven 10-15 mm (werkplaatshandboek 2005) respectievelijk 7,0-12,0 mm (instructieboekje 2019) aan het hendeluiteinde; (2) de frictieplaten bestaan in twee uitvoeringen - frictieplaat 1 hoort als eerste en als laatste plaat, met een ander oppervlaktepatroon - en wie ze willekeurig stapelt krijgt schokkend aangrijpen en vroege slip; (3) als de punch mark op de drukplaat niet met die op de koppelingsnaaf is uitgelijnd, staat de drukplaat niet vlak. Zijn de korfvingers ingeslagen, dan kunnen de plaatoren niet meer vrij bewegen en gaat de nieuwe set snel weer slippen. Let bij demontage ook op het ontkoppelingsmechanisme: het handboek beschrijft push rod 2, een losse kogel en push rod 1 ('inner push, cam push'). Die kogel ligt los in de holle as en kan er bij demontage ongemerkt uitrollen; mist hij, dan zijn de duwstangen effectief te kort en beweegt de drukplaat niet.

Platen, veren en olie vervangen (de standaardbeurt)

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1,5-2 uur

Kosten

60-140 EUR voor platen, veren, pakking en olie

Stappen

1. Tap de transmissieolie af, demonteer het koppelingsdeksel en haal de 5 veerbouten er kruislings uit, dan drukplaat, 7 frictieplaten en 6 stalen platen.
2. Meet elke frictieplaat met een schuifmaat: nieuw 2,9-3,1 mm, vervangen onder 2,7 mm. Meet de stalen platen (1,8-2,2 mm) op een vlakke plaat met bladmaat; vervormingslimiet 0,1 mm.
3. Meet de 5 veren: vrije lengte 33,0 mm, vervangen onder 31,0 mm. Veren vervang je per set.
4. Controleer de korfvingers en de koppelingsnaaf op inslag; lichte groeven vlak vijlen met een platte vijl, zware inslag = nieuwe korf of naaf. Vijl nooit materiaal van de plaatoren af - dan verzwak je de plaat.
5. Olie de nieuwe frictie- en stalen platen met transmissieolie (het handboek: 'apply the transmission oil on the friction plates and clutch plates'), stapel ze afwisselend en begin en eindig met een frictieplaat type 1, en lijn de punch mark op de drukplaat uit met die op de koppelingsnaaf.
6. Draai de veerbouten kruislings in stappen op 6 Nm en het koppelingsdeksel op 10 Nm (beide volgens werkplaatshandboek); moet de koppelingsnaafmoer eraf, dan gaat die met 70 Nm terug, met koppelingshoudgereedschap YM-91042/90890-04086.
7. Vul 0,50 liter verse transmissieolie bij: motorolie SAE 10W-30 type SE of hoger, of tandwielolie SAE 85W GL-3 (instructieboekje 2019).
8. Stel tot slot de vrijslag aan de koppelingshendel in op de specificatie van jouw bouwjaar: 10-15 mm (werkplaatshandboek 2005) of 7,0-12,0 mm (instructieboekje 2019), gemeten aan het hendeluiteinde.

Gereedschap

• Schuifmaat
• Bladmaatset + vlakke plaat
• Momentsleutel 2-20 Nm en 20-100 Nm
• Koppelingshoudgereedschap (YM-91042/90890-04086)
• Olieaftapbak

Slijtage voorkomen: vrijslag, olie en rijstijl

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

20 minuten

Kosten

10-25 EUR per verversing

Stappen

1. Stel de kabel in op de voorgeschreven vrijslag aan het hendeluiteinde: 7,0-12,0 mm volgens het instructieboekje 2019, 10-15 mm volgens het werkplaatshandboek 2005. MXA liet bewust naar de bovenkant van dat bereik wat extra vrijslag staan om warmte en wrijving aan de hendel te beperken. Te weinig vrijslag is zelf een slip-oorzaak.
2. Ververs de transmissieolie (0,50 L) na elke wedstrijddag; MXA verving de Maxima MTL 10W-40 na elke rit. Verbrande olie laat de platen verglazen.
3. Reken bij hard wedstrijdgebruik op een nieuwe platenset per ongeveer 15 uur (MXA's advies na slip bij 12 uur) en leg er een set in de reserve-kist.
4. Leer de rijder in de bocht een versnelling lager te schakelen in plaats van de koppeling te laten slippen; hoeveel plaatlevensduur dat precies oplevert is niet gedocumenteerd, maar fanen is volgens MXA de reden dat deze platen snel opgaan.

Gereedschap

• Steeksleutel 8/10 mm
• Maatbeker 0,5 L
• Kabelsmeerspuit

Korf en naaf aanpakken bij terugkerende slip

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-3 uur

Kosten

120-450 EUR afhankelijk van OEM of billet korf

Stappen

1. Haal de koppelingsnaafmoer eraf met het koppelingshoudgereedschap (YM-91042/90890-04086) en controleer de korf op scheuren en inslag en op de axiale speling (0,10-0,35 mm) en radiale speling (0,022-0,051 mm) volgens werkplaatshandboek.
2. Controleer de primaire aangedreven tandwielkrans op omtrekspeling: voel je spel tussen tandwiel en korf, dan is de demping op en moet de korf eruit.
3. Vijl lichte groeven in de korfvingers vlak zodat de plaatoren weer zonder klemmen bewegen. Vijl niets van de plaatoren zelf af.
4. Een gefreesde billet korf is bij hard wedstrijdgebruik een gangbare upgrade, maar wij hebben voor de YZ 85 geen bron die een specifiek merk of een specifieke combinatie aanbeveelt - vraag je leverancier naar de pasvorm voor jouw bouwjaar.
5. Draai de naafmoer op 70 Nm (volgens werkplaatshandboek) en zet hem met het voorgeschreven houdgereedschap tegen.

Gereedschap

• Koppelingshoudgereedschap
• Momentsleutel 20-100 Nm
• Platte vijl
• Schuifmaat

Slappe koppelingshendel na montage: de losse kogel tussen de duwstangen

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

30-45 minuten

Kosten

0-45 EUR

Stappen

1. Controleer eerst de stand van de koppelingsarm op het blok: die hoort licht naar achteren te staan. Staat hij veel verder doorgedraaid, dan mist er iets in de duwstangsamenstelling.
2. Haal push rod 1 eruit en kijk of de kogel tussen push rod 1 en push rod 2 nog aanwezig is; hij ligt los in de holle hoofdas en kan er bij demontage uitgerold zijn.
3. Monteer de delen in de volgorde die het handboek geeft - push rod 2, kogel, push rod 1 - en olie alle drie met transmissieolie; een beetje vet houdt de kogel op zijn plek tijdens montage.
4. Zet het deksel terug (10 Nm, kruislings, volgens werkplaatshandboek), stel de kabel op de voorgeschreven vrijslag (7,0-12,0 mm volgens instructieboekje 2019, 10-15 mm volgens werkplaatshandboek 2005) en controleer of de drukplaat echt lift als je de hendel intrekt.
5. Draait de arm nog steeds te ver door, controleer dan push lever shaft en de nokbaan op slijtage.

Gereedschap

• Magneetstift
• Momentsleutel 2-20 Nm
• Vet
• Bahco/steeksleutelset

Voorkomen

Houd de voorgeschreven vrijslag aan de hendel (7,0-12,0 mm volgens instructieboekje 2019, 10-15 mm volgens werkplaatshandboek 2005), ververs de 0,50 L transmissieolie na elke wedstrijddag en controleer de plaatdikte (limiet 2,7 mm) en veerlengte (limiet 31,0 mm) regelmatig. Let bij montage op frictieplaat type 1 als eerste en laatste plaat en op de uitgelijnde punch marks. Reken bij hard wedstrijdgebruik op een nieuwe set rond 15 uur in plaats van te wachten tot hij slipt.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Motocross Action Magazine - MXA Race Test 2025 YZ85by the 12-hour mark, the stock plates started to slip. To combat this, we ran Maxima MTL 10W-40 gear oil and swapped it out after every ride
• Yamaha YZ85 (2005) owner's service manual via manua.lsInstall the clutch plates and friction plates alternately on the clutch boss, starting with a friction plate and ending with a friction plate
• Yamaha YZ85 (2005) owner's service manual via manua.ls (specificaties)Clutch spring free length 33.0 mm (1.30 in) 31.0 mm