YZ 85 (2019-2026) valt vlak rond 8.500 toeren: YPVS-powervalve vol koolaanslag of klem

Symptomen

• Vlak gat of hapering rond 8.000-9.000 toeren terwijl de motor daaronder normaal loopt
• Karakter van de motor verandert plotseling zonder dat er aan de carburateur is gesleuteld
• Dode onderkant met wel een normale top (valve blijft open hangen) of juist afknijpen bovenin (valve blijft dicht)
• Slechter na een paar maanden stilstand
• Valve voelt niet soepel of beweegt helemaal niet als je hem met de hand probeert te bewegen
• Veel harde koolaanslag rond de uitlaatpoort bij het demonteren van de cilinder

Oorzaak

De YPVS van de 2019-2026 YZ 85 is volgens Dirt Bike Magazine een mechanisch systeem met dezelfde opzet als op de YZ125/YZ250, en volgens MXA een dual-valve systeem dat rond 8.500 toeren begint te openen en bij 9.000 toeren vol open staat. De valves zitten in de stroom hete, olierijke uitlaatgassen van een premixmotor, en Yamaha rekent er zelf op dat daar koolaanslag op komt: in het onderhoudsschema van het instructieboekje 2019 staat bij punt 6 'YPVS - Check YPVS for carbon deposits and cracks or damage - Clean'. Loopt de valve zwaar of blijft hij hangen, dan verandert het uitlaatpoortverloop en daarmee de effectieve compressie - Yamaha noemt 8,2 tot 9,6:1, afhankelijk van de valvestand. Dat een vastzittende valve zich op de YZ 85 uit als een vlak gat rond het openpunt van 8.500 toeren is onze verwachting op basis van die cijfers; een gedocumenteerd YZ85-geval met die klacht hebben we niet gevonden. Omdat het aanvoelt als een jettingprobleem, worden eerst sproeiers gewisseld en blijft de echte oorzaak zitten. Hoe de valves precies worden aangedreven (en of daar een centrifugaalregelaar aan de krukas bij hoort) staat niet in de bronnen die we voor dit model konden vinden.

Powervalve controleren en koolvrij maken

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1,5-2,5 uur

Kosten

25-70 EUR aan pakkingen en reiniger

Stappen

1. Lees eerst de waarschuwing van Yamaha: 'The YPVS system has been extensively tested and set-up by Yamaha. Changing the YPVS settings without sufficient technical knowledge can result in reduced engine performance or even engine damage.' In het onderhoudsschema staat de YPVS bovendien met een asterisk, wat betekent dat Yamaha het als dealerwerk beschouwt. Twijfel je, laat dit dan door een dealer of tweetakt-specialist doen.
2. Werk alleen aan een koude motor. Tap zo nodig de koelvloeistof af (radiateurinhoud inclusief leidingen 0,55 L volgens instructieboekje 2019) en demonteer de uitlaatbocht en het powervalve-deksel.
3. Beweeg de valve met de hand over zijn volledige slag voordat je iets demonteert: hij moet vrij en zonder weerstand lopen. Fotografeer en markeer de stand van valve en aandrijving voor je iets losmaakt, zodat je bij montage exact dezelfde instelling terugkrijgt.
4. Zit hij vast, haal de valves er dan uit, week ze in carburateurreiniger of een carbonreinigingsbad en schraap de resten weg met een houten of koperen hulpstuk - geen staalborstel of schuurpapier op de afdichtvlakken.
5. Maak de geleidingen en de poortranden in de cilinder schoon met een afgeronde schraper (het handboek: geen scherp gereedschap op aluminium) en blaas alles uit.
6. Monteer met nieuwe pakkingen en O-ringen, zet de valve terug in exact de gemarkeerde stand, controleer de vrije beweging en vul de koelvloeistof bij (0,55 L). Ontlucht met een koude motor en de dop eraf, en vul na warmlopen en afkoelen bij.
7. Neem dit mee als vast controlepunt bij elke top-end; Yamaha zet de YPVS-controle zelf in het periodieke onderhoudsschema.

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Afgeronde schraper
• Houten/koperen krabber
• Momentsleutel 2-20 Nm
• Bakje carb cleaner

Onderscheid maken tussen jetting en powervalve

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1 uur

Kosten

15-45 EUR

Stappen

1. Zet de jetting eerst terug naar een referentie: 28 mm Keihin PWK met hoofdsproeier 145, pilot 45, naald NBKF in de 4e clipgroef en luchtschroef 1,5 slag open. Dit is MXA's race-advies voor de YZ 85, niet de fabrieksinstelling.
2. Rijd een moto en bepaal of het gat toerengebonden is (rond hetzelfde toerental, ongeacht versnelling of gasstand) - dat past bij de powervalve; gasstand-gebonden gedrag past bij de jetting.
3. Vergelijk koud en warm: een jettingprobleem verandert doorgaans sterk met temperatuur, een mechanisch vastzittende valve veel minder.
4. Controleer de bougie (NGK BR10EG, elektrodeafstand 0,5-0,6 mm volgens instructieboekje 2019) voordat je iets anders wijzigt; een versleten bougie bootst een vlak gat na.
5. Blijft het gat na deze stappen: deksel eraf en de vrije beweging van de valve controleren - met de waarschuwing van Yamaha in het achterhoofd.

Gereedschap

• Bougiesleutel
• Sproeiersleutel
• Voelmaatje voor bougieafstand

Regelaar en aandrijving nalopen bij blijvende klachten

Moeilijkheid

dealer

Tijd

3-5 uur

Kosten

80-300 EUR

Stappen

1. Blijft de valve zwaar lopen terwijl hij schoon is, laat dan de aandrijving van het YPVS-mechanisme door een dealer of tweetakt-specialist nalopen. Hoe die aandrijving op de YZ 85 precies is uitgevoerd staat niet in de bronnen die we voor dit model konden vinden, dus ga hier niet op gevoel sleutelen.
2. Vervang versleten O-ringen van de valve-assen; lekkende assen laten uitlaatgas en kool in het mechanisme komen.
3. Bouw op met de voorgeschreven momenten (deksels 10 Nm volgens werkplaatshandboek, kruislings) en controleer na een moto opnieuw of alles vrij beweegt.
4. Laat bij blijvende klachten de instelling van de YPVS door een dealer controleren - Yamaha stelt die af fabriek in en waarschuwt expliciet tegen verstellen zonder voldoende technische kennis.

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Momentsleutel
• Vet en reiniger
• O-ringpikker

Voorkomen

Maak de powervalve schoon bij elke top-end (15-20 uur bij wedstrijden) en vervang daarbij pakkingen en O-ringen. Meng niet rijker dan de voorgeschreven 30:1 met een goede volsynthetische race-tweetaktolie - een rijkere mix met goedkope olie versnelt de koolvorming. Laat de motor niet lang stationair of alleen laagtoerig draaien, en haal hem bij een lange stilstand minstens één keer op temperatuur.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Dirt Bike Magazine - 'Yamaha 2019 2-strokes: a powervalve YZ85!'The new YZ85 motor has a mechanical powervalve similar to the design used on the YZ125 and YZ250
• Motocross Action Magazine - MXA Race Test 2022 YZ85/YZ85LWThis is a dual-valve mechanical system, and it begins to open and operate at 8500 rpm and is open fully at 9000 rpm.
• Yamaha YZ85 (2019) owner's manual, onderhoudsschema, via manua.lsCheck exhaust pipe and muffler for carbon deposits