Yamaha WR 400F ratelt bovenin: distributieketting, kettinggeleiders en de automatische spanner controleren

Symptomen

• Metalige ratel of klapperend geluid bovenin de motor dat met de toeren meeloopt
• Geluid verandert duidelijk bij het dichtdraaien van het gas
• Motor start zwaarder en trekt minder door dan vroeger, zonder dat de bedusing veranderd is
• Timingmarkeringen lopen niet meer precies gelijk; het aantal kettingpennen tussen de markeringen klopt niet
• Bij demontage van het kleppendeksel valt de kleine bovenste kettinggeleider er los uit

Oorzaak

De distributieketting wordt op gang gehouden door een automatische ratelspanner die via een plunjer tegen een rubberen/kunststof geleider drukt. Die spanner kan alleen in een richting uitlopen: zodra de ketting zover gerekt is dat de spanner aan zijn eind zit, blijft er slag in de ketting die niet meer weggenomen wordt. De ketting gaat dan tegen de geleider slaan, de geleider slijt en verhardt, en daarmee loopt de nokkenastiming effectief achter - je merkt dat als zwaarder starten en minder doortrekvermogen. In het kleppendeksel zit daarnaast een tweede, kleine geleider die er alleen in klikt, zonder bout. Na twintig jaar hitte krimpt en verhardt die; hij kan los gaan zitten op zijn twee pennetjes, die pennetjes weg schuren en uiteindelijk in de lopende distributieketting vallen - dan ben je je kop kwijt. Tot slot slijt bij veel draaiuren ook het distributietandwiel op de krukas: de tanden worden puntig en 'haakvormig', waarna een nieuwe ketting binnen korte tijd weer rekt.

Diagnose: kleppendeksel eraf en ketting, geleiders en markeringen controleren

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-2 uur

Kosten

15-60 EUR

Stappen

1. Haal zadel, tank en de bovenste motorsteunen eraf en neem het kleppendeksel los; vang de kleine bovenste kettinggeleider op als die los zit.
2. Draai de motor op OT compressieslag ('I'-markering in het kijkgat) en kijk of je met de hand merkbare slag in de ketting kunt duwen tussen de nokkenaswielen.
3. Tel de kettingpennen tussen de nokmarkeringen (13 bij standaard WR-timing, 12 bij YZ-timing); klopt dat aantal niet meer, dan is de ketting gerekt of overgesprongen.
4. Inspecteer de bovenste geleider: zit hij nog strak op zijn twee pennetjes, of kun je hem heen en weer bewegen? Kijk ook of de pennetjes zelf niet zijn ingeslagen.
5. Kijk met een zaklamp door het kettingkanaal naar het krukastandwiel: puntige, aan de zijkanten afgesleten tanden betekenen dat alleen een nieuwe ketting niet genoeg is.

Gereedschap

• doppen 8/10/12/14 mm
• inbussleutels
• zaklamp
• telescopische magneet

Kettingspanner correct demonteren en monteren (hier gaat het vaak mis)

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1 uur

Kosten

30-90 EUR

Stappen

1. Draai eerst de afsluitbout aan de achterkant van de spanner eruit; daaronder zit het verstelschroefje.
2. Steek een kleine platte schroevendraaier in het schroefje, houd je vinger op de plunjer en draai het schroefje in tot de plunjer naar binnen gaat en vergrendelt.
3. Haal de spanner nu pas kruislings van de cilinder; probeer hem nooit los te schroeven met uitgelopen plunjer.
4. Zet de spanner met nieuwe O-ring terug, haal de boutjes kruislings aan en laat de plunjer daarna pas los door de schroevendraaier langzaam terug te draaien tot hij stopt - forceer daarbij niets.
5. Zet de afsluitbout terug, draai de motor twee keer rond met een dop 14 mm op het vliegwiel en controleer of timingmarkeringen en kettingspanning kloppen.

Gereedschap

• platte schroevendraaier
• dopsleutel 8 en 10 mm
• momentsleutel
• dop 14 mm voor het vliegwiel

Distributieketting en geleiders vervangen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

5-8 uur

Kosten

150-400 EUR

Stappen

1. Dit is een werkplaatsklus, geen avondje sleutelen: de distributieketting is een gesloten ketting die om het tandwiel op de krukas loopt. Zoek in het werkplaatshandboek van jouw model op welke delen eraf moeten en in welke volgorde, voordat je begint - alleen het kleppendeksel en de nokkenassen eraf halen is niet genoeg.
2. Tap de olie af en werk met een schone werkplek; dek elke opening in het motorblok af zodat er niets in valt.
3. Verwijder de nokkenassen volgens de procedure van motoman393: spanner eerst vergrendelen en demonteren, nokkenaskapbouten kruislings los, het halvemaanvormige lagerplaatje en de centreerbussen opvangen, en de ketting vastzetten zodat hij niet van het krukastandwiel valt.
4. Vervang bij een gerekte ketting altijd ook beide geleiders: de lange geleider waar de spanner tegenaan drukt en de kleine geleider in het kleppendeksel. Bestel de ketting op basis van het OEM-nummer voor jouw bouwjaar bij de dealer of een onderdelenshop - gebruik geen ketting van een 450, want daarvan is de pensteek volgens ThumperTalk anders.
5. Leg de nokkenassen terug op de juiste timing en controleer met het aantal kettingpennen tussen de markeringen (13 bij WR-timing, 12 bij YZ-timing).
6. Zet de nokkenaskappen kruislings vast op 10 Nm, monteer de kettingspanner vergrendeld en ontspan hem pas daarna; draai de motor daarna twee keer rond, controleer timing en klepspeling en vul af met verse olie.

Gereedschap

• momentsleutel 5-60 Nm
• doppen en inbussleutels
• olieopvangbak

Voorkomen

Controleer bij elke klepinspectie ook de distributieketting: tel het aantal pennen tussen de markeringen en kijk of de bovenste geleider nog strak op zijn pennetjes zit en of die pennetjes niet zijn ingeslagen - dat is precies waar grayracer513 voor waarschuwt, want een losgeraakte geleider kan in de lopende ketting vallen. Een vast vervangingsinterval is voor deze motor niet gedocumenteerd; ga uit van de conditie (hoorbare ratel, voelbare slag in de ketting, versleten geleider) en van het onderhoudsschema in je werkplaatshandboek. Rijd de motor niet op oude, vervuilde olie en vervang de spanner-O-ring elke keer dat je de spanner eraf hebt gehad.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• ThumperTalk (webarchief) · originele paginaYou will have to remove the valve cover to see if your chain is loose or not, if it is you will probably need to replace the rubber chain guide that the tensioner pushes against
• ThumperTalk (webarchief) · originele paginaOriginally it just snaps in. If yours is loose, it's probably shrunk/hardened. The best course is to replace it.
• motoman393 tech-pagina (webarchief) · originele paginaBefore installing the chain tensioner, take a small standard screwdriver and put it in the end of the tensioner. With your finger on the push rod, twist the tensioner until it locks.