KTM EXC 525 knalt en vlamt bij gas dicht: de uitlaatbochtflens lekt (en dat is geen jettingprobleem)

Symptomen

• Knallen, poppen en soms een steekvlam uit de demper zodra je het gas dichtdraait of afremt
• Nieuwe sproeiers en zelfs een complete jetkit maken het knallen niet weg
• Zwarte, roetachtige strepen bij de aansluiting bocht-kop of bocht-demper
• Een zichtbaar scheve of niet-vlakke flens; op een gedocumenteerde 2004 525 EXC stond de flens ongeveer 2-3 graden scheef
• Rook of roet langs de uitlaatpakking bij de cilinder

Oorzaak

De uitlaatbocht van het RFS zit met een losse flens tegen de kop; de afdichting bestaat uit een koperen pletring en metaal-op-metaal passingen, niet uit een echte pakking tussen bocht en flens. Op een gedocumenteerde 2004 525 EXC bleek de pijpflens met scheve eindvlakken te zijn gefabriceerd: James Dean, van de bekende JD-jetkits, schatte de scheefstand op 2-3 graden en had er flink wat hittevaste kit voor nodig. Bij gas dicht komt koude buitenlucht via zo'n spleet in contact met de hete, nog onverbrande gassen in de uitlaat, en dat geeft het knallen en soms een steekvlam. Omdat dat beeld sterk op een te arm mengsel lijkt, sturen eigenaren en dealers het jarenlang de carburateurkant op: op diezelfde 2004 525 EXC had de dealer twaalf manuren aan de jetting besteed en werd zelfs de complete carburateur met kabels gewisseld met die van een 450 EXC die niet knalde - het knallen bleef, en pas toen bleek dat flens-naar-cilinder wel en flens-naar-pijp niet was afgedicht. Let wel op de andere kant van de medaille: een te kleine stationairsproeier of een te krap afgestelde onderkant geeft op een RFS ook knallen met blauwe steekvlammen bij gas dicht, en op het Nederlandse 525-topic is dat ook daadwerkelijk een gevonden oorzaak. Sluit daarom beide uit in plaats van maar een van de twee. Een bijkomend praktisch risico zijn de stalen tapeinden in de aluminium kop: die corroderen vast, dus werk daar met kruipolie en geduld en forceer niets.

Beide flensvlakken met hittevaste afdichtkit dichtzetten (de standaardfix)

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-2 uur plus uithardingstijd

Kosten

15-60 EUR (kit, ringen); nieuwe flens 60-150 EUR

Stappen

1. Demonteer de bocht compleet met flens. Maak beide vlakken - flens-naar-kop en flens-naar-bocht - metaalschoon met een messing borstel en remmenreiniger; vet of roet laat de afdichtkit niet pakken.
2. Controleer de vlakheid met een staalliniaal over de flensvlakken; zie je licht doorschijnen, dan staat de flens scheef. In de gedocumenteerde casus op een 2004 525 EXC ging het om zo'n 2-3 graden, en dat krijg je met aandraaien alleen niet dicht.
3. Breng een ruime laag hittevaste uitlaatafdichtkit op beide vlakken aan. Let op: veel mensen dichten alleen flens-naar-kop af en vergeten flens-naar-bocht - precies de fout die in die casus twaalf dealer-manuren kostte.
4. Monteer met nieuwe koperen pletringen en moeren en draai de flensmoeren gelijkmatig aan op het aanhaalmoment uit het werkplaatshandboek van jouw modeljaar; de kop is aluminium, dus niet forceren. Lijn de bocht spanningsvrij uit op de demper voordat je definitief aandraait.
5. Laat de kit uitharden volgens het voorschrift op de verpakking (meestal eerst laten drogen en daarna warm laten lopen zonder belasting) voor de eerste rit; uitharden overslaan is de hoofdreden dat deze fix 'niet werkt'.
6. Test: warm draaien, een keer op gas en weer dicht. Blijft het knallen even hard, ga dan verder met de demperpakking en de passing bocht-demper, en daarna met de stationairsproeier en de mengselschroef.

Gereedschap

• Ringsleutels/dopsleutelset
• Messing borstel + remmenreiniger
• Staalliniaal of rechte lat
• Momentsleutel (kleine range)
• Kruipolie

Het hele uitlaatsysteem op valse lucht controleren

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2 uur

Kosten

10-40 EUR

Stappen

1. Kijk niet alleen naar de flens bij de kop: een ervaren viertaktmonteur op een dirtbikeforum wijst erop dat het lek ook verder naar achteren kan zitten, bij de passing van de pijp op de bocht.
2. Haal de demper van de bocht en bekijk de demperpakking en de afdichting bij de bocht. Zien die er platgeslagen of verbrand uit, vervang ze dan - dat is goedkope verzekering tegen hetzelfde probleem volgend seizoen.
3. Monteer alles met nieuwe afdichtingen, warm de motor op en zoek met een spuitflesje zeepwater bij alle verbindingen naar bellen terwijl de motor stationair loopt.
4. Hang bocht en demper spanningsvrij op met gave uitlaatveren en rubbergedempte beugels, zodat een net gedichte verbinding niet door trillingen weer opengewerkt wordt.
5. Zijn alle afdichtingen nieuw en knalt hij nog, dan is het volgens diezelfde monteur waarschijnlijk toch de brandstofafstelling: kijk dan naar de stationairsproeier en de mengselschroef (zie het artikel over de Keihin FCR).

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Zeepwater in spuitflesje
• Messing borstel
• Kruipolie

Voorkomen

Haal de uitlaatbocht nooit los zonder nieuwe koperen pletringen klaar te hebben liggen, en spuit de tapeinden bij elke wasbeurt in met kruipolie of koperpasta zodat ze niet in de aluminium kop vastcorroderen. Controleer na elke demontage met een rechte lat of de flensvlakken nog vlak zijn, en dicht altijd beide vlakken af: flens-naar-kop en flens-naar-bocht. Loop bij klachten over knallen eerst alle uitlaatverbindingen en afdichtingen na, want dat is snel en goedkoop, en pak daarna de stationairsproeier en de mengselschroef aan. Beide zijn op een RFS gedocumenteerde oorzaken, dus sla geen van de twee over. En rijd niet eindeloos door met fel knallen: dat drukt je demperdemping kapot en wordt door James Dean uitdrukkelijk als brandgevaar genoemd.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• ThumperTalk (Web Archive) · originele paginathe pipe flanges were manufactured with misaligned ends and needed a significant amount of hi temp sealant
• Dirt Bike Addictsair leak at the header is 99 the cause of my 4ts backfiring on decel
• Dirt Bike Addictsit can be at the header or sometimes as far back as the pipe to header fit
• Dirt Bike Addictsthere is a muffler gasket and a header seal i would check their condition
• motor-forum.nlknallen bij afremmen is te arm mengsel of een uitlaatbocht die niet goed afsluit
• motor-forum.nlkan best dat de pakking niet goed zit, bij mij zijn het ringen die je plat drukt als je hem strak draait, koper
• motor-forum.nlomdat hij nu wat meer rookte dan normaal zag ik dat er rook langs de uitlaat en de pakking kwam bij de cilinder