KTM EXC 525 koppeling slipt, sleept of ratelt: kromme 0,5 mm staalplaten, ingeslagen koppelingshuis en de moer van het koppelingshuis

Symptomen

• Koppeling sleept: met een lopende motor vind je moeilijk neutraal, terwijl het rijdend wel soepel gaat
• Achterwiel draait op de bok mee met de koppeling in en je kunt het met de achterrem niet stoppen zonder dat het toerental zakt
• Slippen onder vol gas in de hogere versnellingen
• Ratelend geluid dat op een rammelend big end lijkt, van de grote moer van het koppelingshuis die losgelopen is
• Hydraulische koppeling komt bij een warm blok niet vrij, ook als het systeem luchtvrij is
• Zichtbare slagen (notching) in de vingers van het koppelingshuis of in de naaf
• Blauw aangelopen of niet-vlakke staalplaten

Oorzaak

In het RFS-koppelingspakket zijn niet alle staalplaten gelijk: de binnenste en de buitenste staalplaat zijn 0,5 mm dik, de platen daartussen 1 mm. Juist die dunne buitenste en binnenste plaat trekken bij zware belasting het snelst krom. Een kromme staalplaat blijft tegen de frictieplaat aanstaan, dus de koppeling komt niet volledig vrij: slepen, geen neutraal kunnen vinden, en bij doorgaand slippen blauw aanlopende platen die daarna onder gas gaan slippen. De gangbare oplossing is die twee 0,5 mm platen te vervangen door 1 mm platen zoals in de rest van het pakket. Een tweede RFS-specifiek punt zit in de afstandskraag (step collar) die de koppelingsnaaf van het huis scheidt: daarin zitten stalen halve schijfjes die met de tijd verbuigen, waardoor de naaf bij warm worden tegen het huis gaat schuren - hetzelfde slepende symptoom met een andere oorzaak. Slipt de koppeling lang genoeg, dan slaan de frictieplaten hun nokken in de vingers van het koppelingshuis en in de naaf (notching); de platen kunnen dan niet meer vrij axiaal bewegen. Let tot slot op de grote moer die het koppelingshuis op zijn plaats houdt: Nederlandse 520/525-rijders melden dat die vanaf de fabriek makkelijk losloopt en dan klinkt als een rammelend big end. Niet iedere rijder heeft dat meegemaakt, maar bij een onverklaarbare rammel is het wel het eerste wat je uitsluit voordat je het blok splitst.

Pakket controleren en de 0,5 mm staalplaten vervangen door 1 mm platen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

3-4 uur

Kosten

90-350 EUR (platenset en veren), huis 200-500 EUR

Stappen

1. Olie aftappen (of de motor op de linkerzij leggen), het koppelingsdeksel demonteren en het pakket uitnemen; houd de volgorde van de platen aan zoals je ze eruit haalt.
2. Leg alle staalplaten op een vlakke plaat (glas of richtplaat) en controleer ze met een voelermaat op kromming; let specifiek op de buitenste en de binnenste 0,5 mm plaat - dat zijn de usual suspects.
3. Vervang de kromme platen. De gangbare community-oplossing is beide 0,5 mm platen te vervangen door 1 mm staalplaten zoals in de rest van het pakket. Het pakket wordt daarmee in totaal 1 mm dikker, dus controleer daarna de vrije slag aan de koppelingshendel en het drukpunt voordat je gaat rijden.
4. Controleer de stalen halve schijfjes in de afstandskraag tussen koppelingsnaaf en huis op verbuiging en vervang ze bij twijfel; meet ook de frictieplaatdikte en de vrije lengte van de koppelingsveren.
5. Controleer de vingers van het koppelingshuis en de naaf op ingeslagen groeven. Zeer lichte sporen zijn normaal; bij duidelijke notching hoort het huis vervangen te worden. Vijl daar geen materiaal weg tot er spel ontstaat, want dan gaat het pakket klapperen.
6. Monteer met een motorolie die uitdrukkelijk voor natte motorkoppelingen is vrijgegeven - in de RFS-draad over precies dit probleem wordt daar expliciet op gehamerd. Week nieuwe frictieplaten voor montage in die olie.
7. Sleept hij na alles nog, stel dan eerst de speling aan de koppelingshendel bij en ontlucht het systeem voordat je verder zoekt: dat is bij dit klachtbeeld het eerste advies en het kost niets.

Gereedschap

• Dopsleutelset + inbus
• Richtplaat/vlak glas + voelermaat
• Schuifmaat
• Momentsleutel
• Pakkingschraper
• Opvangbak

De grote moer van het koppelingshuis die losloopt

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-4 uur

Kosten

25-90 EUR

Stappen

1. Rammelt het blok als een versleten big end, haal dan eerst het koppelingsdeksel eraf en controleer de grote moer die het koppelingshuis vasthoudt. Nederlandse 520/525-rijders melden dat die vanaf de fabriek makkelijk losloopt en precies dat geluid geeft.
2. Markeer de stand van de moer voordat je iets losdraait, en controleer de borgplaat of borgring die erbij hoort op scheuren en op juiste montage.
3. Zet de moer weer vast op het aanhaalmoment en met het borgmiddel dat het werkplaatshandboek van jouw modeljaar voorschrijft. Op forums wordt aangeraden hem met een krachtige slagmoersleutel echt goed vast te zetten; neem geen aanhaalmoment over dat voor een ander merk of model is opgegeven.
4. Blokkeer bij het aandraaien het koppelingshuis met het juiste blokkeergereedschap in plaats van met een schroevendraaier of iets tussen de tanden: de tanden beschadigen daar snel van.
5. Monteer het koppelingsdeksel met een nieuwe pakking, vul olie bij en controleer na een korte proefrit het oliepeil en het geluid opnieuw.

Gereedschap

• Momentsleutel
• Koppelingshuisblokkeergereedschap
• Slagmoersleutel
• Pakkingschraper
• Opvangbak

Hydraulische koppeling: ontluchten en de druk weer op de plaat krijgen

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1 uur

Kosten

15-90 EUR

Stappen

1. Controleer eerst het niveau en vooral welke vloeistof erin hoort: lees het dekseltje van het reservoir. Op de originele Magura-dekseltjes staat 'USE ONLY MINERAL-OIL', terwijl het KTM-handboek voor de hydraulische koppeling SAE 10 biologisch afbreekbare hydrauliekolie (Motorex Kupplungsfluid 75) voorschrijft, en op sommige latere KTM's staat juist DOT 4. Nooit mengen.
2. Gooi er in geen geval remvloeistof in als er mineraal of biologisch afbreekbaar in hoort: dan moet je hoofd- en hulpcilinder reviseren, en dat is een dure grap.
3. Ontlucht van onderaf (slavecilinder) naar boven en herhaal tot er geen luchtbellen meer komen.
4. Sleept de koppeling nog, stel dan de speling aan de koppelingshendel bij: dat is bij dit klachtbeeld het eerste advies en het kost niets.
5. Komt de koppeling bij een warm blok niet vrij terwijl het systeem luchtvrij is en de hendel goed staat, dan zit het probleem in het pakket: kromme staalplaten, verbogen halve schijfjes of een ingeslagen huis (zie oplossing 1).
6. Moet je blijven ontluchten, vervang dan de afdichtingen van hoofd- en hulpcilinder; een intern lekkend hoofdcilindertje geeft precies het beeld 'ontluchten helpt een week'.

Gereedschap

• Ontluchtingsset met terugslagventiel
• Ringsleutels
• Doeken + afdekmateriaal

Voorkomen

Controleer bij elke tweede olieverversing de staalplaten op kromming op een vlakke plaat, en kijk vooral naar de dunne 0,5 mm buitenste en binnenste plaat. Dat kost tien minuten en voorkomt dat een slepend pakket de vingers van het koppelingshuis inslaat. Gebruik uitsluitend motorolie die voor natte motorkoppelingen is vrijgegeven. Heb je het koppelingsdeksel eraf, controleer dan de grote moer van het koppelingshuis en de borging daarvan, en zet hem terug op het aanhaalmoment en met het borgmiddel uit het werkplaatshandboek van jouw modeljaar. Houd de hydraulische koppeling luchtvrij en gebruik uitsluitend de vloeistof die op het dekseltje van jouw reservoir staat.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• ThumperTalk (Web Archive) · originele paginathe steel plates in a KTM clutch can do get warped with abuse, the inner most and outer most plates are 5 mm
• motor-forum.nlde grote moer die het koppelingshuis op zn plaats houd loopt fabriek af makkelijk los, vast reutelen met een zeer sterke lucht sleutel
• motor-forum.nlktm uses biodegradable hydraulic oil for the hydraulic clutch control, never mix biodegradable hydraulic oils with mineral oils
• motor-forum.nlik moet mijn reservoir van de koppelingsvloeistof bijvullen, er zit nu lucht in het systeem
• Dirt Bike Addictsthe steels dont look good at all, they may be warped, if your steels look like that then maybe your basket and hub are notched
• Dirt Bike Addictsif the steels are blue which partially they are near the teeth it can cause them to warp