KTM 300 EXC trekt slap onderin of komt niet 'op de pijp': uitlaatklep (powervalve) klemt of is verkeerd afgesteld

Symptomen

• Weinig trekkracht onderin of juist een slappe, vlakke bovenkant
• Geen duidelijke 'kick' meer wanneer het toerental oploopt; motor voelt aan alsof hij gesmoord wordt
• Probleem begonnen direct na een topend-revisie of cilinderwissel
• Uitlaatklep beweegt stroef als je hem met deksel eraf met de hand bedient

Oorzaak

De uitlaatklep varieert de hoogte van de uitlaatpoort: dicht bij lage toeren voor koppel, open bij hoge toeren voor vermogen. Bij de 250/300 wordt hij mechanisch aangestuurd door een centrifugaalregelaar in het koppelingsdeksel, via een arm met kogelgewricht en draadclip naar de klep in de cilinder. Twee veren bepalen het openingsgedrag: een niet-instelbare binnenveer (kleurcode, bijv. groen/geel/rood) bepaalt wanneer de klep volledig open is, de buitenveer met messing stelschroef bepaalt wanneer hij begint te openen. Koolaanslag, bramen, opzwellen door hitte of een klepas die te vast is aangezet (de klep heeft aan beide zijden speling nodig) laten de klep klemmen. Na een revisie kan de klep ook in de cilinderboring uitsteken of is het clipje niet goed geborgd, met krachtverlies of zelfs motorschade als gevolg. Ook vorige eigenaren monteren vaak een andere veer zonder dat te vermelden.

Uitlaatklep reinigen, gangbaar maken en correct monteren

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1,5-3 uur (bij topend-revisie mee te nemen)

Kosten

EUR 20-60 (pakkingen/O-ringen/clip)

Stappen

1. Uitlaat en powervalvedeksel (Torx-schroeven) verwijderen. Doek over de opening in het carter leggen, de draadclip met een brede schroevendraaier terugduwen (duim erachter zodat hij niet wegschiet) en het kogelgewricht losdrukken.
2. Cilinder demonteren, klep(pen) en asje uitbouwen en alle koolaanslag verwijderen; ruwe randen en bramen licht wegschuren/polijsten zodat niets kan haken. Tip: zet een stift-markering op de klep, monteer en beweeg: waar de stift weg is, loopt hij aan.
3. Met de klep volledig dicht in de boring kijken of hij uitsteekt (komt voor na slijtage of overboren). Zo ja: laat het bijslijpen bij voorkeur aan een tweetaktspecialist over. ADB-methode: uitstekend deel markeren, klep uitbouwen en buiten de cilinder bijslijpen (nooit ingebouwd), daarna met nieuwe zuiger de speling zuiger-klep meten; ADB houdt minimaal ca. 0,015 inch (0,38 mm) aan.
4. Klep met wat lichte olie terugmonteren (ADB: nooit droog). De klep moet volledig vrij bewegen en mag aan geen van beide zijden aanlopen; zet de as/stelschroeven niet vast. Zijspeling en borging volgens werkplaatshandboek voor jouw cilinder (een ktmforum-tip noemt ca. 0,2 mm links en rechts, maar die gaat over een 125 SX).
5. Kogelgewricht volledig op elkaar drukken tot het klikt, draadclip door de gaatjes voeren en laten inklikken; aan de arm trekken om te controleren. Rubber afdichting reinigen en dun afkitten met zwarte RTV, nieuwe dekselpakking, deksel terug.

Gereedschap

• Torx-bit
• Brede platte schroevendraaier
• Spitse tang
• Voelermaten (0,2 mm en 0,38 mm)
• Schuurlinnen/polijstvlies
• Koolaanslagreiniger
• Permanent marker

Openingsgedrag afstellen met veren en messing stelschroef

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

15-30 minuten

Kosten

EUR 15-40 per veer

Stappen

1. Powervalvedeksel (twee bouten) verwijderen en noteer welke kleur binnenveer er nu zit: een vorige eigenaar kan een andere veer hebben gemonteerd.
2. Binnenveer kiezen: volgens ADB is geel standaard (klep volledig open bij ca. 7900 tpm); rood maakt de motor agressiever, groen rustiger en enduro-vriendelijker. In standaardstand begint de klep volgens ADB bij ca. 5600 tpm te openen.
3. Messing stelschroef: eerst tellen hoeveel slagen hij vanaf helemaal ingedraaid staat. Eén slag uitdraaien laat de klep ca. 150 tpm eerder openen (soepeler); één slag indraaien ca. 150 tpm later (agressiever). Gebruik een geslepen vierkant bitje of het KTM-gereedschap.
4. Na elke wijziging een proefrit maken en in kleine stappen (halve slag) werken; noteer de stand.
5. TPI-modellen: KTM voorziet hier geen veerwissel of verstelling (stelschroef is met lak gemarkeerd) omdat de injectie op het openingsgedrag is afgestemd. Wijzigen is op eigen risico; houd temperatuur en bougiebeeld in de gaten.

Gereedschap

• 6 mm T-sleutel
• Geslepen vierkant bitje of KTM-stelgereedschap voor de messing schroef

Voorkomen

Bij elke topend-revisie de uitlaatklep ontkolen, controleren op vrije gang en het clipje correct borgen. Laat de motor niet lang stationair 'tuffen' (koolaanslag). Ken je veer- en stelschroefstand en schrijf die op. Let op bij TPI-modellen: deze lopen af fabriek al vrij mager; een agressievere klepinstelling verhoogt de thermische belasting, dus combineer dat niet zonder overleg met een mager map.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• ktmforum.eu (DE)Nachdem ich angefangen habe die ASS teilweise zu demontieren, kam mir eine grüne Feder entgegen.
• ktmforum.eu (DE)Die gelbe Feder öffnet nur schneller ( bei einer früheren Drehzahl ) das auslasssystem.
• ktmforum.eu (DE)die Klappe sollte mit der Fühlerlehre links und rechts 0,2mm distanz haben und die Achse sollte so locker eingestellt sein dass die klappe beidseitig nicht streift
• Australasian Dirt Bike Magazine (tech)Turning the brass screw one full turn outwards will allow the exhaust power valve to open 150 revs lower, creating a smoother power curve.
• Australasian Dirt Bike Magazine (tech)When power valves wear or the cylinder gets rebored, the valve can protrude into the cylinder. If this is the case then the power valve will need to be adjusted.
• Australasian Dirt Bike Magazine (tech)Failing to secure the clip correctly can cause damage to the engine as well as cause power loss.