Kawasaki KX 500 pingelt en spuugt koelvloeistof uit: waterpomp-aandrijftandwiel afgebroken of asafdichting lek

Symptomen

• Pingelen/detonatie na een paar minuten rijden, vooral onder belasting
• Koelvloeistof uit de overloopslang, orde grootte 100-200 cc per rit
• Bij warme motor en open vuldop zie je geen enkele stroming in de radiateur
• Waterpompwaaier draait vrij rond als je hem met de hand pakt (deksel eraf)
• Condens aan de binnenkant van het oliekijkglas na een rit
• Melkachtige, grijze transmissieolie of meer olie in de bak dan je erin deed
• Koelvloeistofniveau zakt zonder zichtbare lekkage aan slangen of radiateur
• Oververhitting die juist bij langzaam trailrijden optreedt

Oorzaak

Het spurtandwiel dat de waterpompas aandrijft zit met een perspassing in het rechter (koppelingszijde) uiteinde van de krukas; dat is op KXRiders door meerdere leden bevestigd. Trillingen, een vastloper of een verkeerd ingeperst tandwiel kunnen de steel afbreken; omdat de waaier daarna niets meer aandrijft blijft het koelsysteem staan. Let op: ervaren KX500-sleutelaars in dat draadje hebben dit zelf nooit zien gebeuren en noemen het een uitzondering - reken er dus niet op dat dit jouw klacht verklaart voordat je hebt gecontroleerd of er circulatie is. De koelvloeistof in de kop kookt lokaal, zet uit en wordt via de overloop naar buiten geduwd, terwijl de cilinderkoptemperatuur stijgt en de motor gaat detoneren - wat snel tot zuigerschade leidt. Een tweede, in de praktijk vaker gemelde storing zit op dezelfde as: de mechanische keerring tussen koelvloeistof en versnellingsbak. Loopt die lek, dan loopt koelvloeistof langs de as de bak in, meng je koelvloeistof met je transmissieolie en gaat de koppeling slippen.

Diagnose: tandwiel of keerring?

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1 uur

Kosten

20-40 EUR

Stappen

1. Start koud met de radiateurdop eraf en laat warmdraaien: zie je geen enkele stroming of terugloop in de radiateurhals, dan is er geen aandrijving (dat is precies hoe de rijder in het KXRiders-draadje het vond).
2. Tap de koelvloeistof af, haal het waterpompdeksel en de waaier eraf en probeer de as met de hand rond te draaien: loopt hij vrij en volgt hij de krukas niet, dan is het aandrijftandwiel gebroken.
3. Controleer het weep-gat onder de waterpomp en de binnenkant van het oliekijkglas: condens of koelvloeistofsporen daar wijzen op de mechanische asafdichting, niet op het tandwiel.
4. Tap de transmissieolie af in een schone bak en kijk of die melkachtig is of meer volume heeft dan je erin hebt gedaan - dat bevestigt een lekke pompafdichting. Houd de exacte vulhoeveelheid aan volgens het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar; onze bronnen geven daar geen maat voor.

Gereedschap

• Doppenset
• Opvangbak
• Zaklamp
• Koelvloeistoftrechter

Gebroken waterpomp-aandrijftandwiel uit de krukas halen en vervangen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

3-5 uur

Kosten

80-180 EUR

Stappen

1. Haal het waterpompdeksel, de waaier en het koppeling-/zijdeksel eraf zodat je bij het krukaseinde kunt; leg de motor zo neer dat er geen vuil in het carter valt.
2. Boor de achtergebleven steel van het tandwiel centrisch voor, tap er draad in en trek hem er met een bout en een slaghamer uit; houd de krukasafdichting ernaast koel met een natte doek en laat bij lassen nooit lasstroom door de hoofdlagers lopen.
3. Controleer het boorgat in het krukaseinde op bramen en meet de perspassing; leg het nieuwe tandwiel in de vriezer en verwarm het krukaseinde licht voor de montage.
4. Drijf het nieuwe tandwiel recht in tot het vlak tegen het krukaseinde aanligt - rijders melden dat voorzichtig voorzetten en dan een paar rake, rechte slagen nodig is, omdat alleen krimppassing niet genoeg is.
5. Monteer een nieuwe waterpompasafdichting en de O-ring van het deksel, vul het systeem, ontlucht met de bougie eruit draaiend op de kickstarter en controleer bij open dop op circulatie voordat je gaat rijden.
6. Controleer daarna de bovenkant van de zuiger: wie met geen circulatie heeft doorgereden, heeft vaak detonatieschade en moet de bovenbouw openmaken.

Gereedschap

• Boormachine met centreerboor
• Tapset
• Slaghamer met adapterbout
• Heteluchtpistool
• Natte doek/ijswater
• Momentsleutel
• Doppenset

Waterpompasafdichting vervangen zonder koppelingsdeksel te demonteren

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-2 uur

Kosten

25-70 EUR

Stappen

1. Tap de koelvloeistof af en haal alleen het waterpompdeksel en de waaier eraf; het zijdeksel kan erop blijven zitten.
2. Wip de oude mechanische keerring uit zijn kamer en voel met je nagel over de as op de plek waar de keerringlip loopt: zit daar een ribbel, dan sloopt dat ook de nieuwe ring en moet de as (en dus het deksel) eruit.
3. Vet de nieuwe keerring rondom de waaieras in en pers hem met een passende dop kaarsrecht en in de juiste richting op diepte - verkeerd om monteren is de klassieke fout die direct weer lekt.
4. Monteer de waaier, een nieuwe O-ring en het deksel, vul en ontlucht het systeem en laat de motor stationair op temperatuur komen; controleer daarna het weep-gat en het oliekijkglas.

Gereedschap

• Doppenset (als persdop voor de keerring)
• Haakje/schroevendraaier
• Siliconenvet
• Opvangbak

Koelcapaciteit en bescherming opvoeren zodat het niet weer gebeurt

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

2-3 uur

Kosten

120-450 EUR

Stappen

1. Monteer een high-flow waterpompdeksel met bijbehorende waaier (Boyesen SuperCooler-type); Dirt Bike Magazine schrijft over zulke kits dat ze 'have been tested and designed to flow more coolant' en op de 2004 KX500-build van Tyler Bowers zit een Boyesen Supercooler. Dat zijn losse builds - niet iets wat alle KX500-bouwers standaard doen.
2. Laat kromme radiateurs recht trekken en bracen of vervang ze; op de KX500 van Tyler Bowers heeft ICW de radiateurs rechtgetrokken en gebraced. (Let op: Moose Racing adverteert OEM-vervangende radiateurs tegen ongeveer de helft van de OEM-prijs, maar geen van onze bronnen zegt dat die voor de KX500 leverbaar zijn - controleer dat zelf bij je dealer.)
3. Overweeg een waterpomp-framebeschermer in Team Green-stijl; die zit op de street-legal KX500 van KX Guru ('Team Green water-pump frame guard modification'). Het is een gangbare modificatie op zware builds, geen fabrieksvoorziening.
4. Vul het systeem, ontlucht het volgens het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar en controleer bij warme motor met open dop op circulatie; houd de radiateurlamellen schoon en de luchtstroom vrij, want er zit geen ventilator op.

Gereedschap

• Doppenset
• Momentsleutel
• Koelvloeistoftrechter
• Radiateurtang/zachte hamer

Voorkomen

Trek na elke twee tot drie rijdagen het oliepeil na en kijk door het kijkglas: condens of een stijgend peil is het vroegste signaal van een lekkende pompafdichting, lang voordat de koppeling gaat slippen. Vervang de mechanische keerring preventief bij elke onderbouwbeurt of om de twee seizoenen. Gebruik siliciumarme koelvloeistof, houd de radiateurs recht en schoon en voorkom langdurig stationair draaien of stapvoets trailrijden met een dichtgeslibde radiateur - de KX500 heeft geen ventilator en koelt alleen op rijwind. Controleer na een vastloper of revisie altijd of het waterpomptandwiel nog goed vastzit voordat je de motor terugplaatst.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• KXRiders.com (KX500 Original), via Web Archive · originele paginaThen I noticed it was puking about 150cc of coolant per ride. I pulled the rad cap and saw that there was no coolant flow.
• KXRiders.com (KX500 Original), via Web Archive · originele paginaGrease up the seal well around the impeller shaft and gently press in with the correct size socket.
• Dirt Bike Magazine (Ransom KX500AF build update 1)These high-flow, hydrodynamic water pump kits have been tested and designed to flow more coolant
• Dirt Bike Magazine (Tyler Bowers 2004 KX500 build)The Boyesen Supercooler helps flow more coolant keeping the engine running cooler for improved power.
• Dirt Bike Magazine (KX Guru street legal KX500)Team Green water-pump frame guard modification and a TSR kips cover
• Motocross Action Magazine (Dr. Jekyll & Mr. Hyde 500cc build-off)they added a Boyesen KX250 water pump and impeller
• Dirt Bike Magazine (Tyler Bowers 1994 KX500 'the Unit')ICW straightened and braced the radiators to the exact same specs that Tyler runs on his KX450.