Yamaha YZ 426F ventielspeling loopt dicht: titanium ventielen, shims en wanneer je naar staal overstapt

Symptomen

• Motor start koud nog, maar warm niet meer en pas na afkoelen weer
• Compressie voelt duidelijk lichter aan de kickstarter dan vorig seizoen
• Hoest en slaat af in trage bochten, maar loopt bovenin nog prima
• Terugslaan (backfire) door de uitlaat bij gas dicht
• Gemeten speling nul of ver onder spec
• Shim zit vastgeplakt op de ventielkop in plaats van los in de lifter

Oorzaak

De YZ426F heeft vijf ventielen (3 inlaat, 2 uitlaat) met emmertjes (lifters) en een shim bovenop de ventielsteel; de nokken drukken direct op de emmers, er zitten geen tuimelaars tussen. De inlaatventielen zijn titanium met een harde laag op het steeleinde; zodra die doorslijt, slijt het zachte titanium snel verder en loopt de speling juist dicht. Daarnaast zakken de ventielen in de zitting weg - mede door zittingrecessie (VSR) bij loodvrije benzine, een oorzaak die ervaren schroevers op dit platform expliciet noemen. Een te krappe speling betekent dat het ventiel op de compressieslag niet volledig sluit: compressiedruk lekt weg, de motor loopt laag slecht maar boven nog redelijk, en warm start hij niet meer. Shims zijn in de praktijk in stappen van 0,05 mm verkrijgbaar; Yamaha levert de originele maten voor deze motor niet meer, dus de meeste rijders werken met een universele shimkit.

Speling meten en met shims herstellen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-4 uur

Kosten

35-120 EUR

Stappen

1. Meet altijd op een koude motor. Verwijder tank, bougiedop en nokkenasdeksel en zet de krukas met een dop op de krukasmoer op TDC compressieslag: het 'I'-teken in het venster van het ontstekingsdeksel staat op de streep en alle vijf nokken staan van de lifters af.
2. Meet met voelermaatjes: inlaat 0,15-0,20 mm, uitlaat 0,25-0,30 mm (waarden voor de 2000 YZ426F; controleer ze tegen het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar). Noteer per ventiel de plaats en markeer lifters en shims zodat ze op dezelfde boring terugkomen.
3. Voor bijstellen moeten de nokkenassen eruit: zet eerst de motor op TDC compressie, haal daarna pas de kettingspanner los (anders slaat de ketting over) en leg de ketting vast zodat hij niet van het krukastandwiel valt.
4. Bepaal de nieuwe shim: nieuwe dikte = oude dikte + gemeten speling - gewenste speling, afronden op 0,05 mm. Kom je er met een shim uit een andere boring, dan mag dat ook - mits je per ventiel opnieuw meet.
5. Zit de shim vastgeplakt op de ventielkop: tik voorzichtig met een messing drevel op de veerborgring, werk daarna met een scherpe punt onder het randje en haal hem met een magneet eruit. Nooit boren - de shim is gehard en je boort in de steel of de klemmen.
6. Monteer de nokkenassen terug met de E- en I-tekens vlak met de bovenkant van de kop, torqueer de nokkenaskappen kruislings volgens het aandraaimoment uit het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar en controleer de speling nog een keer nadat alles is aangehaald.

Gereedschap

• Voelermaatjesset metrisch
• Micrometer of digitale schuifmaat
• Momentsleutel 5-25 Nm
• Messing drevel
• Magneetpen en scherpe pick
• 17 mm dopsleutel

Titanium ventielen vervangen door stainless Kibblewhite met bronzen gidsen

Moeilijkheid

dealer

Tijd

1-2 dagen inclusief kopwerk

Kosten

450-900 EUR

Stappen

1. Maak eerst de diagnose: is de speling binnen 10-15 rijuren opnieuw weg, dan vreet het ventiel in de zitting of is de harde laag op het titanium steeleind doorgesleten. Inslijpen (lappen) van titanium ventielen wordt op dit platform afgeraden omdat je die oppervlaktelaag doorbreekt - controleer het afdichtvlak liever met de viltstifttest (ventielvlak intekenen, ventiel in de zitting drukken en draaien, afdruk beoordelen).
2. Haal de kop eraf en laat hem bij een kopspecialist de gidsen vervangen door Kibblewhite nikkel-aluminium-bronzen gidsen (C63000): kit 80-80110 inlaat (set van 3) en 80-80120 uitlaat (set van 2) voor YZ/WR 400F/426F 1998-2002.
3. Laat de zittingen daarna opnieuw snijden op de nieuwe gidsen - zonder vers gesneden zittingen houdt geen enkel nieuw ventiel het.
4. Monteer de Kibblewhite ventielkit voor 98-02 YZ/WR 400F/426F samen met de bijbehorende Kibblewhite veerkit: stalen ventielen zijn zwaarder dan de originele titanium exemplaren, daarom levert de fabrikant er een eigen verenset bij.
5. Monteer de bijbehorende Kibblewhite keerringkit, stel de speling opnieuw in met shims en loop de motor rustig in met wisselend toerental zodat de zittingen inlopen.
6. Controleer de speling na die eerste rit opnieuw - dat is het moment waarop een niet goed gesneden zitting zich verraadt.

Gereedschap

• Ventielveer-pers
• Momentsleutel
• Voelermaatjes
• Shimkit
• Pers of kopspecialist voor de gidsen

Voorkomen

Meet de speling elke 15-20 rijuren; bij wedstrijdgebruik elke 10 uur. Houd per ventiel een logboekje bij van de gemeten waarde: een ventiel dat per controle 0,02-0,03 mm krapper wordt, vreet in en moet eruit voordat het blijft hangen en je een kop vol schade hebt. Gebruik een goed geoliede, niet overgeoliede luchtfilter en loodvrije benzine met zo weinig mogelijk ethanol, en laat de motor altijd rustig warmlopen voordat je hem belast.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Mini Riders forumNah they aren't adjustable like the Pitbike engine's they use different thickness shim's between the rocker and valve to adjust them.
• RME4x4.comFirst of all, start with the valves. Make sure those are within tolerances.
• Mini Riders forumIt seems that you might also have tight valves (lack of clearance) due to VSR from unleaded fuel
• Mini Riders forum (WR426-revisietopic)Now remove the shim buckets and including shims (also inspect for side to side play)
• Bay Area Riders ForumYamaha 4 strokes were 5 valve for quite a while: YZ250F 01-13, YZ400F/YZ426F/YZ450F 98-09, WR400F/WR426F/WR450F 98-15
• JSD Machine Works (Kibblewhite onderdeelpagina)Kibblewhite Valve Guide Kit: 98-02 Yamaha YZ / WR 400F / 426F