Yamaha YZ 426F rammelt bovenin of slaat de distributie over: nokkenasketting en kettingspanner

Symptomen

• Metaalachtig rammelen/klepperen bovenin dat met het toerental meegaat en ook bij afnemend toerental hoorbaar is
• Motor loopt plotseling slechter, start zwaar of helemaal niet meer na een terugslag
• Distributietekens (E en I) staan niet meer vlak met de kopbovenkant of lijken 'een derde tand' verschoven
• Meer vermogen onderin dan je gewend bent (uitgerekte ketting verstelt de ontstekingstiming effectief iets vroeger)
• Zichtbare slag of doorzakkende ketting tussen de nokkenastandwielen met het nokkenasdeksel open
• Ingesleten of afgebrokkelde kettingglijders

Oorzaak

De YZ426F heeft een enkele nokkenasketting met een automatische spanner en glijschoen. Twee dingen gaan mis. Een: de ketting rekt uit. Je ziet hem dan doorzakken tussen de nokkenastandwielen, de distributietekens verschuiven en de motor krijgt merkbaar meer vermogen onderin omdat de ontstekingstiming effectief iets vervroegt - precies het beeld dat ervaren schroevers op Mini Riders beschrijven. Twee: de kettingglijders slijten in, waardoor de ketting ook met een goede spanner blijft slaan. Fabrikanten van manuele spanners (APE, Hot Cams) voeren daarnaast aan dat een automatische spanner bij plots dichtgaan van het gas op hoog toerental kan terugwijken, waardoor de nokkenassen even uit de distributie lopen met kans op gebogen ventielen; dat is een argument van die fabrikanten en geen onafhankelijk vastgestelde storing op deze specifieke motor. Rammelt het juist laag en zwaar, kijk dan onderin: het primaire aandrijftandwiel op de rechter krukas met een ingesleten spie is op dit platform een bekende verdachte.

Nokkenasketting inspecteren en de spanner correct afstellen (OEM)

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1,5-3 uur

Kosten

60-150 EUR

Stappen

1. Verwijder tank en nokkenasdeksel en zet de krukas op TDC compressieslag ('I'-teken in het ontstekingsvenster).
2. Beoordeel de ketting op doorzakken tussen de nokkenastandwielen: een goede ketting hangt niet door, een uitgerekte wel. Draai de motor door naar de volgende compressieslag om een volgend stuk ketting te beoordelen.
3. Controleer de kettingglijders en de spanschoen op inslijting en de nokkenastekens: de buitenste tekens horen vlak met de bovenkant van de kop te staan, met het 'I'-teken op de streep.
4. Is de ketting uitgerekt of zijn de glijders ingesleten, vervang dan ketting en glijders samen; losse schakels of klinknagelkettingen zijn hier geen optie.
5. Haal de spanner nooit los terwijl een nok op een lifter drukt: de veerkracht kan de nokkenas laten doordraaien en de ketting direct een tand laten overslaan. Altijd eerst TDC compressie, en zet de ketting met een tiewrap rond het tandwiel vast voordat je de spanner eruit haalt.
6. Torqueer na montage de nokkenaskappen kruislings volgens het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar en meet de ventielspeling opnieuw (inlaat 0,15-0,20 mm, uitlaat 0,25-0,30 mm).

Gereedschap

• 17 mm dopsleutel voor de krukasmoer
• Momentsleutel 5-25 Nm
• Voelermaatjes
• Inbusset
• Zaklamp of inspectielampje

Manuele kettingspanner monteren (APE-stijl) - alleen met strak controleschema

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

45-90 minuten

Kosten

50-110 EUR

Stappen

1. Zet de motor eerst op TDC compressieslag en open het nokkenasdeksel. Zet de ketting met een tiewrap vast rond het nokkenastandwiel zodat hij tijdens de wissel geen tand kan overslaan.
2. Demonteer de originele spanner, maak het vlak schoon en verwijder voorzichtig achtergebleven pakkingresten zonder in het aluminium te snijden.
3. Draai de stelbout van de nieuwe spanner eerst helemaal terug, monteer de manuele spanner met de bijgeleverde pakking (APE-pakking EC019) en haal de twee bevestigingsbouten aan op het aandraaimoment uit het werkplaatshandboek. Laat geen afdichtringen weg.
4. Draai de stelbout rustig in tot je weerstand op de ketting voelt en stop. Verwijder de tiewrap. Draai de motor voorwaarts terwijl je de stelbout verder indraait tot je de ketting tegen de kettinggeleider voelt slepen, en draai hem dan een kwartslag terug. NIET verder aandraaien - een te strak gezette manuele spanner vernielt ketting, glijder en nokkenaslagers.
5. Zet de contramoer met twee sleutels vast zonder dat de stelbout meedraait, monteer het nokkenasdeksel en controleer de distributietekens.
6. Start de motor en luister bij stationair naar klepperen of slaan van de ketting. Hoor je dat, draai de spanner dan in zeer kleine stapjes verder tot het weg is - en opnieuw: niet te vast. Controleer de spanning daarna bij elke beurt.

Gereedschap

• Inbus/dopsleutels
• Momentsleutel
• Steeksleutel voor de contramoer
• Voelermaatjes

Voorkomen

Controleer de nokkenasketting, de glijders en de distributietekens bij elke klepinspectie en in elk geval elke 10-15 rijuren. Verwijder de spanner altijd alleen met de motor op TDC compressieslag en met de ketting vastgezet rond het tandwiel. Vervang ketting en glijders preventief bij elke top-end revisie en bij elke nokkenaswissel. Rijd met correcte ventielspeling en verse olie.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Mini Riders forumwhen the timing chain stretch's it will slightly advance the ignition timing giving you a bit more power when taking off
• APE Race Parts (fabrikantpagina manuele spanners)The automatic adjusters can back out when the throttle is closed suddenly at high rpm. This allows the cams to go momentarely out of time, and can result in bent valves
• Hot Cams (fabrikantpagina kettingspanner)It offers exceptionally quiet operation by eliminating start-up noise caused by OEM hydraulic tensioners. The chain tensioner also eliminates the fear of jumping cam timing caused by the OEM tensioner.