Yamaha YZ 426F koppeling grijpt, sleept of schakelt zwaar: ingesleten mand, naafmoer en het vergeten duwstangkogeltje

Symptomen

• Koppeling grijpt schokkend aan, vooral bij de eerste meters van de dag
• Koppeling scheidt niet meer volledig: de bike kruipt door of schakelt zwaar in de eerste versnelling
• Rammel of 'chatter' uit de koppelingskap bij stationair
• Koppelingshendel loopt steeds uit de verstelling, alsof de kabel rekt
• Metaalvijlsel of een grijs-bruin slib in de oliebak en in de oliefilterholte
• Voelbare golfjes/inkepingen op de flanken van de mandvingers en de binnennaaftanden

Oorzaak

De YZ426F heeft een kabelbediende koppeling met een duwstang die door de holle secundaire as op de drukplaat werkt. Tussen de duwstang en de drukstanglagerkop zit een los stalen kogeltje van 11/32 inch; ontbreekt dat, dan mist de duwstangset slag en komt de drukplaat niet ver genoeg omhoog. Het tweede mechanisme is zuiver mechanische slijtage: de stalen tussenplaten slaan inkepingen in de mandvingers en de binnennaaf, waardoor de platen bij het lossen van de hendel in die inkepingen haken en de koppeling schokkerig aangrijpt in plaats van vloeiend. Een derde verdachte is een losgelopen centrale naafmoer: met een losse naaf krijgt het hele pakket axiaal spel en verliest de duwstang zijn slag. Tot slot: een koppeling die koud blijft plakken en warm vanzelf loskomt is meestal een kwestie van te droog gemonteerde of uitgedroogde frictieplaten - laat nieuwe platen vooraf in olie weken of smeer ze rijkelijk in, en monteer ze nooit droog.

Naafmoer, duwstang en plaatpakket in orde maken

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-3 uur

Kosten

90-220 EUR

Stappen

1. Tap de olie af, leg de bike op zijn linkerzij of op een stand en demonteer de koppelingskap (let op de waterpomp-as en het peilglas).
2. Draai de zes drukveerbouten gelijkmatig los en haal drukplaat, platen en de binnennaaf eruit. Controleer direct of de centrale naafmoer vast zat: zit hij maar een paar slagen vast, dan heb je de oorzaak gevonden.
3. Meet de frictieplaten en de vlakheid van de stalen platen tegen de slijtagegrenzen in het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar; meet de vrije lengte van de drukveren en vervang de set als een veer korter is dan de opgegeven minimumlengte.
4. Reinig de schroefdraad van de naafmoer en de as, zet de moer op het aandraaimoment uit het werkplaatshandboek en zet de getande borgring netjes om. Middelsterke schroefdraadborging is een veelgebruikte extra zekering, maar vervangt het juiste aandraaimoment niet.
5. Monteer de zes drukveerbouten kruislings en gelijkmatig op het moment uit het werkplaatshandboek - niet vaster, anders vervorm je de drukplaat.
6. Controleer de duwstangset: tussen de koppelingsduwstang en de drukstanglagerkop (throw-out bearing) hoort een los stalen kogeltje van 11/32 inch (8,73 mm). Dat valt er bij demontage ongemerkt uit of ontbreekt bij een tweedehands motor al - zonder kogeltje is de slag te kort en scheidt de koppeling nooit goed. Houd er rekening mee dat Yamaha dit deel vaak niet op voorraad heeft; eigenaren melden tien telefoontjes voordat ze er een vonden.
7. Week nieuwe frictieplaten vooraf in motorolie of smeer ze rijkelijk in voordat je ze monteert - droog gemonteerde platen zijn de bekendste oorzaak van een koppeling die koud blijft plakken en pas warm vrijkomt.
8. Stel de koppeling af vanaf de motorkant: neem eerst alle verstelling uit hendel en kabel, stel af bij de motor en werk daarna terug naar de hendel. Zet de vrijslag aan de hendel op de waarde uit het werkplaatshandboek.

Gereedschap

• Momentsleutel 5-25 Nm en 20-100 Nm
• Beitel of drevel voor de borgring
• Schuifmaat
• Stalen lat en voelermaatjes
• Ontvetter en aceton
• Olieafvoerbak

Ingesleten mand en binnennaaf aanpakken (vlakken of billet mand)

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-4 uur

Kosten

150-600 EUR

Stappen

1. Voel met je nagel over de flanken van de mandvingers en de tanden van de binnennaaf. Golfjes die je nagel pakt laten de platen haken en geven precies het schokkerige aangrijpen dat ervaren schroevers bij een 'notched basket' beschrijven.
2. Tijdelijke oplossing: vlak de inkepingen met een fijne platte vijl zorgvuldig weg en ontbraam de randen. Weet dat je met de hand geen echt vlak, haaks vlak krijgt en de plaatspeling vergroot - het houdt een seizoen, geen jaren.
3. Definitieve oplossing: monteer een gefreesde billet koppelingsmand (bijvoorbeeld Hinson) en bij diepe inkepingen ook een nieuwe binnennaaf.
4. Controleer bij demontage van de mand ook de tandwielen achter de mand en de keerring/het lager van de drukstang op schade.
5. Zet alles terug met nieuwe, in olie geweekte platen en veren, torqueer de drukveerbouten volgens werkplaatshandboek, vul af met verse olie en een nieuw oliefilter en controleer de hendelvrijslag.

Gereedschap

• Fijne platte vijl of schuurpapier 400-600
• Slagmoersleutel of naafhouder
• Momentsleutel
• Schuifmaat

Voorkomen

Controleer bij elke keer dat de koppelingskap eraf gaat of de centrale naafmoer nog vast zit en voel de mandvingers na - vroeg vlakken is veel goedkoper dan een nieuwe mand plus tandwielschade. Gebruik alleen JASO MA/MA2-olie en ververs die bij crossgebruik kort-cyclisch. Monteer nieuwe frictieplaten nooit droog. Stel de koppeling altijd eerst bij de motor af en werk daarna terug naar de hendel; een te strak gezette kabel laat de koppeling continu licht slepen.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Bay Area Riders ForumA notched basket will make your clutch not work well, but I've never heard of one so bad that the clutch would not work at all
• Mini Riders forum (WR426-revisietopic)one small hitch was a missing steel ball thats 11/32 that site between the clutch actuator rod and the throw out bearing