KTM SX 200 zakt door de lektest of rookt blauw: carterafdichting, PV-as-O-ringen en hoofdlagers

Symptomen

• Lektest zakt weg terwijl de motor normaal loopt
• Lucht hoorbaar via de bakvulopening of met de power valve-deksels eraf tijdens de lektest (in plaats van 'uit de boutgaten van de slave-cilinder', waarvoor geen bron is)
• Blauwe rook die na warmdraaien niet verdwijnt en een onverklaarbaar laag niveau versnellingsbakolie
• Rijk gedrag en bougies vervuilen zonder dat de bejetting dat verklaart
• Benzinegeur of brandstof in de versnellingsbakolie
• Ratel/speling in de onderkant van de motor, of een keerring die na korte tijd opnieuw lekt

Oorzaak

Een tweetakt gebruikt het carter als voorcompressieruimte, dus het carter moet luchtdicht zijn. Bij de kleine KTM-blokken zitten er drie veelgemaakte misverstanden in de diagnose. Ten eerste: de power valve-ruimte in de cilinder staat via de klepassen in verbinding met de uitlaatstroom én loopt af naar de koppelings-/bakruimte. De klepassen zijn met O-ringen afgedicht; zijn die hard of beschadigd, dan gaat de testdruk uit de uitlaatpoort gewoon de bak in, terwijl buiten geen enkel zeepbelletje te zien is. Ten tweede: de rechter (koppelingszijde) krukaskeerring houdt bakolie uit het carter. Lekt die, dan loopt bakolie het carter in: blauwe rook, rijk gedrag, en een bakoliepeil dat blijft zakken. Lekt de linker (ontstekingszijde) keerring, dan zuigt de motor valse lucht en loopt hij gevaarlijk mager. Ten derde, en dat is de echte les uit de forums: een keerring die lekt is vaak niet versleten maar het slachtoffer van speling in het hoofdlager. Vervang je alleen de keerring, dan ben je kort daarna opnieuw aan de beurt - en als het lager echt bezwijkt, kost dat het hele blok. Op de 200/125 zit aan één zijde een kooirollager waarvan de binnenring warm op de krukas gekrompen zit, wat de demontage anders maakt dan bij een gewoon kogellager.

Lektest doen en de lekbron juist aanwijzen

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1-2 uur

Kosten

20-90 EUR (lektestset eenmalig)

Stappen

1. Zorg dat cilinder, kop, reedblok, inlaatflens en bougie gemonteerd en op spanning zijn en haal bocht en carburateur eraf (voorschrift van de lektestfabrikant). Draag oogbescherming: ontsnappende lucht en losschietende delen kunnen oogletsel geven.
2. Blokkeer de uitlaatpoort met een rubberen expansieplug en zet een lektestadapter op het inlaatrubber (de Motion Pro 08-0071 heeft inlaatadapters voor 35, 41, 43 en 46 mm manchetten en uitlaatpluggen voor ronde poorten van 35 tot 60 mm).
3. Zet de piston op onderste dood punt en pomp 6 psi (0,4 bar) op. Ga nooit boven 8 psi: volgens de fabrikant kun je dan keerringen en motor beschadigen. Een verlies van maximaal 1 psi per minuut is acceptabel, minder is beter.
4. Spuit de hele buitenkant van de motor in met zeepsop en zoek belletjes bij de cartervoeg, de keerringen, de waterpompas en de cilindervoet; bij watergekoelde blokken kan een koppakkinglek als bellen in de koelvloeistof opduiken.
5. Zie je buiten niets maar zakt de druk toch: luister gericht. Lekkage langs de krukaskeerringen is te horen met het ontstekingsdeksel eraf of aan de koppelingszijde via de olievulopening; lekkage langs de power valve-afdichtingen en O-ringen hoor je door de PV-dekselplaten eraf te halen of via de bakvulopening (beide letterlijk uit het instructieblad).
6. Neem vóór je de carterhelften splitst dus eerst de power valve-zijdeksels/kijkdeksel eraf en test opnieuw. Lekken de PV-as-O-ringen, dan is dat de oorzaak - veel goedkoper dan een blokrevisie.
7. Heeft jouw motor een ontluchtingsslang bij de power valve, plug die dan af tijdens het testen; Motion Pro schrijft dat expliciet voor Suzuki RM's voor, voor de KTM is het een verstandige controle, geen voorschrift.
8. Pas als PV-assen en alle buitenafdichtingen uitgesloten zijn, kijk je naar de rechter krukaskeerring en de cartervoeg zelf.

Gereedschap

• Lektestset
• Compressor of handpomp
• Dopsleutelset
• Zaklamp
• Plantenspuit

Keerringen én hoofdlagers samen vervangen

Moeilijkheid

dealer

Tijd

8-15 uur (of blok opsturen)

Kosten

350-900 EUR aan onderdelen en revisie

Stappen

1. Besluit bij een lekkende krukaskeerring ook de hoofdlagers te doen: speling in het lager is doorgaans de oorzaak dat de keerring is gaan lekken, en alleen de keerring vervangen lost dat niet op.
2. Splits de carterhelften volgens handleiding, laat de krukas nameten/reviseren (slag, drijfstanglager, zijspeling) en bestel keerringen, cartervoegafdichting en lagers als set.
3. Verwarm de carterhelft in een voorverwarmde oven op ongeveer 175 °C (350 °F): de lagers vallen er dan vanzelf uit of met een lichte tik, en leg de nieuwe lagers een paar uur in de vriezer zodat ze er koud in vallen. Nooit koud uitslaan met een hamer. Volgens de brondraad beschadigt 350 °F de achterblijvende keerringen en lagers niet, maar kunnen die er wel uitvallen - controleer ze dus.
4. Krijg je het kooirollager aan één zijde niet uit het carter omdat er niets is om op te tikken: koop een platte ring (in de brondraad een washer van 65 dollarcent uit de bouwmarkt) die net binnen het lager past, zet de rollen met de kunststofkooi terug zodat je een draagvlak hebt, warm het carter op en tik hem eruit - dat is de truc die 200-rijders gebruiken.
5. De binnenring van dat rollager zit warm op de krukas gekrompen. Haal hem eraf met een voorverwarmde, gedeelde metalen klem (KTM-gereedschap of zelfgemaakt) die je snel om de ring klemt; hij glijdt er dan af. Koud trekken met een brander lukt niet omdat de krukas de warmte wegtrekt.
6. Tik nieuwe lagers met een houten blok volledig op aanslag, monteer nieuwe keerringen met de juiste kant naar binnen en bouw het blok met nieuwe cartervoegafdichting op; houd de aanhaalmomenten uit het werkplaatshandboek aan.
7. Doe na de opbouw opnieuw een lektest op 6 psi (absoluut maximum 8 psi) voordat je de motor start, en rijd daarna rustig in.

Gereedschap

• Carter-splijtgereedschap
• Oven of warmteplaat
• Vriezer
• Houten blok en kunststof hamer
• Momentsleutel
• Lektestset

Voorkomen

Doe standaard een lektest op 6 psi (nooit boven 8 psi) bij elke topend-revisie en vóór het eerste starten na een blokklus: je vindt dan een beginnende keerring- of O-ringlekkage voordat die een piston kost. Ververs de bakolie volgens voorschrift en houd het peil bij - een zakkend bakoliepeil zonder zichtbare lekkage is de vroegste aanwijzing voor de rechter krukaskeerring. Controleer de PV-as-O-ringen bij elke tweede topend, en plan hoofdlagers plus keerringen als één klus zodra je speling of een tweede keerringlekkage ziet.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• ThumperTalk (KTM 2 Stroke), via Web Archive · originele paginaput the case in a preheated oven at 350 degrees. The bearings will drop out on their own or at most a light tap
• South Bay Riders forum (Maintenance and Repair), via Web Archive · originele paginaassuming the crank seal and 0-ring on the drive side is in properly
• Motion Pro (gereedschapsfabrikant), 2-Stroke Leak Down Tester 08-0071designed to check for air leaks in 2-stroke engines, includes air pressure gauge, pump up bulb and fittings and adapters