Fantic XX 250 heeft geen onderkant of trekt niet door: YPVS-hoofdklep klem of as gebroken

Symptomen

• Bog of gat net voordat de power band inzet, terwijl bedusing en bougie goed zijn
• Motor draait op de bok netjes op maar trekt onder belasting niet door
• Zichtbaar meebewegen van de zijkleppen bij het opentrekken van het gas, maar geen verandering in de motorkarakteristiek
• Metaalachtig geluid of losse onderdelen in het YPVS-huis na een rit
• Koolaanslag en gestolde spooge rondom de klepranden bij een top-end

Oorzaak

De hoofdklep schuift in een uitsparing in de cilinderwand en wordt via de stuurstang, de hefboom en de centrifugaalregelaar (governor) bediend. Tweetaktresidu en koolaanslag bakken vast tussen klep en cilinder: de klep klemt in de uitsparing terwijl het bedieningsmechanisme en de zijkleppen vrij blijven bewegen. Blijft de klep klemmen, dan belast dat de dunne hoofdas precies bij het gat waar de bevestigingsschroef in zit - die as kan daar in tweeen breken, zoals op een YZ 250 uit 2006 is gevonden. Uit elkaar gelopen klephelften met ovaal uitgeslagen pasgaatjes zijn alleen gedocumenteerd op een YZ 250 uit 1988, een heel andere power valve-generatie; reken dat dus niet als te verwachten schadebeeld voor de XX 250. Het probleem wordt verergerd doordat men bij een top-end de klepgroep alleen met carburateurreiniger doorspuit zonder hem te demonteren - de aanslag in de geleiding blijft dan gewoon zitten; ook de YZ-eigenaar in de PitRacer-draad had de power valve alleen uitgespoten.

YPVS demonteren, ontkolen en afstellen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2 tot 3 uur inclusief reinigen

Kosten

€ 20 - € 60 bij alleen reinigen; € 300+ als hoofdklep en zijkleppen vervangen moeten worden

Stappen

1. Haal de uitlaatbocht eraf en verwijder het YPVS-deksel (4 schroeven M5) en het rechter bedieningsdeksel; schuif een stift of stalen pen door de U-vorm van de bediening in het gat in de cilinder, zodat het mechanisme niet meedraait als je de bout losdraait (zo staat het ook in het YZ 250-fotoverslag, waar het Yamaha-speciaalgereedschap door een stalen doorslag werd vervangen).
2. Draai de klephouders los en haal de middelste hoofdklep en beide zijkleppen eruit; beweeg de hoofdklep los van het mechanisme met de hand en voel of hij echt vrij loopt - dat is de test die de meeste mensen overslaan.
3. Ontkool de kleppen en de uitsparing in de cilinder met een messing borstel en remmenreiniger; gebruik geen staalborstel of schuurpapier op de afdichtvlakken.
4. Controleer de hoofdas op scheurtjes bij het schroefgat en de kleppen op inloop; is er speling of een scheur, dan de klepset vervangen - lijmen of opvullen is een noodgreep die niet lang houdt.
5. Monteer terug met de aanhaalmomenten uit de tabel 'Tightening torque tables (XX 250 version)' van het Fantic-handboek editie 00/2022: power valve holder 2 (M5) en link rod screw (M5) 6 Nm, thrust plate screw (M5) 6 Nm, push rod bolt (M5) 4,5 Nm, side holder screw (M5) 4,0 Nm, power valve link lever bolt (M4) en pulley bolt (M4) 4,0 Nm, governor fork screw (M4) 5 Nm, power valve housing bolt (M5) 4,5 Nm en power valve cover screw (M5) 4,0 Nm.
6. Controleer voor het sluiten met de hand of de kleppen over hun volledige slag soepel lopen en gelijk opengaan.

Gereedschap

• Inbussleutels
• Momentsleutel 2-25 Nm (klein bereik is essentieel bij 4-6 Nm)
• Messing borstel
• Remmenreiniger
• Loep of zaklamp

Snelle controle zonder de cilinder eraf te halen

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

30 tot 45 minuten

Kosten

€ 0 - € 15

Stappen

1. Haal de uitlaat en de twee YPVS-deksels eraf (kan met de motor in het frame) en laat iemand de motor laten optoeren terwijl je kijkt of het mechanisme volledig opent en weer dichtvalt.
2. Koppel de stuurstang los en beweeg het mechanisme met de hand over de volledige slag - stroef of hard aanlopen betekent dat de klep klemt, ook als er bij het gasgeven beweging te zien was.
3. Kijk specifiek naar de middelste klep en niet alleen naar de zijkleppen: vastzittende middelste klep met vrij bewegende zijkleppen is het klassieke valse-goed-beeld.
4. Gaat het mechanisme zwaar, plan dan meteen de volledige demontage in plaats van opnieuw reiniger door het huis te spuiten.

Gereedschap

• Inbussleutels
• Zaklamp
• Momentsleutel
• Tweede paar handen

Voorkomen

Fantic schrijft voor de XX 250 voor om de YPVS na het inrijden en daarna elke wedstrijd (ca. 2,5 uur) te inspecteren en te reinigen op koolaanslag - dat is een stuk korter dan de meeste rijders aanhouden. Rij geen te vette bedusing en te veel olie in de mengsmering (dat is de belangrijkste bron van de aanslag), en controleer de klepgroep standaard mee bij elke zuigerwissel (elke vijfde wedstrijd, ca. 12,5 uur). Zet na montage altijd de kleine boutjes met een kleine momentsleutel vast; met 'op gevoel' trek je M4- en M5-schroefjes in dit huis zo uit het aluminium.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• PitRacer, General Tech - 'YZ250 sputter on top' (YZ 250-basis, 2006; eigenaar vindt klemmende middelste klep en gebroken hoofdas)the main valve in the center was stuck the sides where opening good that s why it seemed like it was working fine now the odd part is the main shaft that runs through the cylinder was broke in half
• Dirt Bike Addicts, Yamaha - draad over een uit elkaar gelopen YZ250-power valve (YZ 250-basis)the two halves had come apart some time back and now the pin holes that aligned it are oblong and partially broken
• Bay Area Riders Forum, The Garage - fotoverslag top-end YZ 250 (YZ 250-basis, 2006; demontage YPVS-bediening)remove the power valve actuator cover on the right side the manual says to use the special tool
• Pieces-Fantic.com - catalogus XX 250 MY22, sectie Commande de soupape d'échappement (Fantic-specifieke onderdeelnummers)7 - 07813005 PUSH ROD ASSY 182,16 € unit 8 - 05659005 FORK GOVERNOR