Fantic XX 250 is bovenin vet en viertakt na een beurt: controleer de elektronische power jet en de TPS

Symptomen

• Motor loopt tot halfgas prima maar viertakt en blubbert zodra de power band moet aanzetten
• Op de bok vrij optoeren gaat wel goed, onder belasting niet
• Natte, roetzwarte bougie na een ronde, veel spooge uit de demper
• Klachten begonnen direct na een top-end, carburateurbeurt of wasbeurt (losgetrokken of vochtige stekker)

Oorzaak

De power jet is een tweede hoofdsproeier die via een slangetje en een magneetventiel (in de Fantic-catalogus 'fuel cut solenoid valve', 09285005) wordt gevoed. Het Fantic-handboek beschrijft de power jet als het circuit dat het mengsel tussen half en vol gas onder 8500 tpm verrijkt; boven dat toerental stuurt de CDI het ventiel dicht zodat het mengsel bij hoog toerental armer wordt. Werkt het circuit niet - stekker los, draadbreuk aan de carburateurzijde, gescheurd rubber tipje op het ventiel of corrosie na hogedrukspuiten - dan blijft de hulpsproeier permanent openstaan en is de motor bij hoog toerental structureel te vet; op PitRacer is dat precies zo beschreven voor de YZ 250-basis. De TPS geeft de gasklepstand door aan de CDI, die daarmee de ontstekingskaart en op de Fantic de twee door Fantic vastgelegde mappings (MAP 1 standaard, MAP 2 soft) aanstuurt; SmartCarb adviseert voor XX 250's met fabrieks-3D-mapping dan ook uitdrukkelijk een TPS. Dat de CDI bij een losgekoppelde TPS terugvalt op een vaste 2D-kaart wordt op YZ-forums beweerd, maar is daar expliciet als eigen aanname opgeschreven en staat niet in het Fantic-handboek - gebruik het dus niet als diagnosetruc of als conclusie.

Stekkers en circuit doormeten

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

45 minuten tot 1,5 uur

Kosten

€ 10 voor spray en O-ring; € 380 als het ventiel zelf stuk is

Stappen

1. Zadel en tank eraf, zoek de tweepolige stekker van het magneetventiel bij de carburateur en de driepolige TPS-stekker (volgens het schakelschema TPS-signaal, V ref en sensormassa); maak beide los, controleer op corrosie en groenslag en spuit ze schoon met contactspray.
2. Meet de TPS en zijn bedrading na met een multimeter in plaats van de stekker bij stationair los te trekken: de XX 250 heeft geen accu en geen contactslot (kickstarter met CDI-magneto) en bij stationair hoor je aan het loopbeeld niets van een andere ontstekingskaart - 'er verandert niets' bewijst dus niet dat de TPS dood is.
3. Meet het magneetventiel door op spoelweerstand: een open spoel (oneindig) betekent vervangen. Wil je hem horen klikken, leg het uitgebouwde ventiel dan kort op een externe 12 V-voeding; met de motor stil is er op deze moto geen contact dat je kunt aanzetten.
4. Controleer het rubberen tipje van het ventiel en de O-ring (07930005) op scheurtjes; een gescheurd tipje sluit niet af en geeft hetzelfde beeld als een losse stekker.
5. Leg na montage de kabelboom zo dat de stekkers niet op het vol gas-aanslagpunt of tegen de gaskabel schuren en zet de bouten van de carburateurrubbers terug op 10 Nm (aanhaalmomententabel XX 250, Fantic-handboek).

Gereedschap

• Multimeter
• Contactspray
• Dopsleutelset
• Momentsleutel 2-25 Nm
• Tie-wraps

Defect ventiel: vervangen of een carburateur zonder power jet-circuit

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1 tot 2 uur

Kosten

€ 15 voor afdichten, € 500+ voor een vervangende carburateur

Stappen

1. Is het ventiel aantoonbaar defect, vervang het dan (09285005) of stap over op een carburateur zonder power jet-circuit: SmartCarb levert een SC3 voor de Fantic XX 250 2021-2026 die de originele gaskabel gebruikt, adviseert de tweepolige power jet-stekker losgekoppeld en afgetapet weg te werken en biedt voor XX 250's met fabrieksmapping een eigen TPS aan.
2. Dicht het power jet-circuit niet zelf af met de plaat en schroef uit de onderdelentekening: dat 07927005/07928005 als blindplaat bedoeld zijn staat nergens beschreven, en zonder power jet is de motor tussen half en vol gas onder 8500 tpm juist armer - precies het belastingsgebied waarin een tweetakt vastloopt.
3. Wil je toch tijdelijk zonder werkende power jet rijden, laat dan een tweetaktspecialist de hoofdsproeier opnieuw bepalen (eerstvolgende stap boven #190 is #195 (08673005); een #192 bestaat niet in de Fantic-catalogus), rijd geen volle sessies op vol gas en lees de bougie na elke rit.
4. Verander niets aan de power jet-sproeiermaat zolang je niet hebt aangetoond dat het circuit elektrisch werkt.

Gereedschap

• Dopsleutelset
• Sproeiersleutel
• Momentsleutel

Voorkomen

Spuit nooit met hoge druk op de carburateurzijde en de stekkers; dek de carburateur en de TPS af bij het wassen. Controleer bij elke carburateurbeurt (volgens Fantic elke wedstrijd, ca. 2,5 uur) of de tweepolige stekker vastzit en of het slangetje naar de power jet niet geknikt of verhard is. Markeer de stekkerposities met een tie-wrap zodat je ze bij demontage niet vergeet terug te klikken.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• PitRacer, General Tech - 'YZ250 sputter on top' (YZ 250-basis, 2006; beschrijft werking en storing van het power jet-circuit)The Powerjet was an auxiliary main jet connected to a solenoid. The idea was for the solenoid to close off the aux main jet above about 8000 RPM
• Bay Area Riders Forum, The Garage - 'Understanding two stroke TPS on a YZ250' (YZ 250-basis)it communicates the throttle opening position to the ECU, and in 3d mode the ecu supposedly alters ignition timing for smoother acceleration
• SmartCarb - productpagina voor de Fantic XX 250 (aftermarket-fabrikant, beschrijft de XX 250 zelf)The stock carburetor may have a secondary two wire connection for an electronic power jet.
• Pieces-Fantic.com - catalogus XX 250 MY22, sectie Carburateur (Fantic-specifiek onderdeelnummer van het magneetventiel)30 - 09285005 FUEL CUT SOLENOID VALVE 380,16 € unit 31 - 07930005 O RING