Fantic XX 250 pingelt of detoneert: zo meet je de squish, en wat de YZ 250-basis daarover leert

Symptomen

• Metaalachtig pingelen onder belasting, vooral bij vol gas in een lange versnelling
• Prestatieverlies naarmate de rit vordert en hoge motortemperatuur
• Witte of kapotgeslagen bougie-elektrode, soms kapotte bougies na elke paar ritten
• Peening (kleine putjes) rondom de rand van de verbrandingskamer bij demontage van de kop
• De motor loopt pas acceptabel op racebenzine terwijl hij op 98 pompbenzine blijft rammelen

Oorzaak

Detonatie ontstaat als de verdichting, de squishband, de ontsteking of de brandstof niet bij elkaar passen, of als de verbrandingskamer vervuild is; een Italiaanse forumbijdrage somt die oorzaken op in volgorde van waarschijnlijkheid (voorontsteking, te hoge verdichting, arm mengsel, verkeerde bougie-warmtegraad, verkeerde ontstekingsvervroeging, te laag octaangetal). Op het YZ 250-platform is het een bekend thema: Amerikaanse eigenaren laten hun kop bijwerken op gemeten squish ('head needs to be cut, it's the only fix for the 250') en melden dat brandstof het probleem maskeert maar niet oplost, terwijl een Italiaanse tuner in een geval met een aftermarket-kop op 1,5 mm squish juist decomprimeerde met een extra voetpakking omdat de motor onder belasting heet werd en vermogen verloor. Een eigenaar in dezelfde draad detoneerde zwaar met de originele zuiger op 110 uur en had er na een andere zuiger geen last meer van. Bij de Fantic speelt mee dat Fantic een eigen kop (07777005) en een Meteor-zuiger zonder inlaatvenster monteert; het weglaten van dat venster verhoogt volgens een eigenaar de compressie en de carterpompwerking. Fantic compenseert dat zelf met een bougie die een warmtegraad kouder is. Omdat kop en zuiger niet gelijk zijn aan die van de YZ, kun je YZ-squishwaarden niet overnemen: meten is de enige betrouwbare route, en bij afwijkende waarden hoort een specialist te rekenen, niet een vuistregel.

Squish meten met soldeerdraad

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1,5 tot 2 uur

Kosten

€ 25 - € 60 aan pakkingen en soldeerdraad

Stappen

1. Haal de kop eraf, ontkool zuigerbodem en verbrandingskamer en controleer de squishband op peening (putjes) - die wijzen direct op detonatie.
2. Leg twee stukjes massief soldeerdraad van 1,5 tot 2 mm dik in de cilinder, langs de as van de zuigerpen (voor- en achterkant van de zuiger), zodat je de drijfstang niet zijdelings belast.
3. Monteer kop en moeren handvast, draai de motor met de hand rustig over het bovenste dode punt heen, haal de kop er weer af en meet de platgedrukte dikte met een schuifmaat of micrometer.
4. Vergelijk met de bandbreedte van dit platform: rond 1,8-2,0 mm is normaal; ga met de standaardkoepel niet onder 1,6 mm.
5. Meet opnieuw na elke wijziging aan pakkingen of zuiger - een andere zuigerbodem verandert de squish direct.

Gereedschap

• Momentsleutel tot 50 Nm
• Micrometer of goede schuifmaat
• Ringsleutel/dop voor de kopmoeren
• Messing borstel
• Vulpotlood-loep of zaklamp

Krappe squish corrigeren: kop laten bewerken, of decomprimeren met een extra voetpakking

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2 tot 3 uur (plus doorlooptijd als de kop weg moet)

Kosten

€ 25 voor een extra pakking; € 120 - € 250 voor een bewerkte kop

Stappen

1. Sluit eerst de goedkope oorzaken uit: te arme bedusing, een te hete bougie in plaats van de voorgeschreven BR9EVX, koolaanslag, een luchtlek bij de keerring of het inlaatpakket en oude of verkeerd gemengde brandstof. Fantic schrijft super loodvrij (E5/E10) en mengsmering 30:1 voor.
2. Meet de squish en vergelijk met de bandbreedte van het YZ 250-platform (circa 2,0 mm serie, niet onder 1,6 mm met de standaardkoepel). Meet je ruim boven die band, dan is een extra voetpakking juist verkeerd: dan verlies je squishsnelheid en vermogen.
3. Meet je een krappe squish in combinatie met detonatie, dan zijn er twee routes die de bronnen noemen, en ze gaan tegengesteld: (a) de Amerikaanse YZ 250-route is de kop laten afdraaien op de gemeten soldeerwaarde bij een tweetaktshop, met gecontroleerd kamervolume - 'you can measure the squish and send the head off with solder measurements and have it cut for the gas at the station'; (b) de Italiaanse route is een extra cilindervoetpakking om te decomprimeren wanneer de motor onder belasting te heet wordt, zoals bij een YZ 250 met aftermarket-kop op 1,5 mm die naar 2,0 mm werd gebracht. Kies niet zelf: laat een tweetaktspecialist op basis van je gemeten waarde en het kamervolume beslissen.
4. Houd er rekening mee dat een extra voetpakking ook de poorttiming verandert; de YZ-draden koppelen het toevoegen van een voetpakking dan ook aan het evenveel afdraaien van de kop ('quello che metti sotto lo togli sopra').
5. Monteer met de aanhaalmomenten uit de tabel 'Tightening torque tables (XX 250 version)' van het Fantic-handboek editie 00/2022: cilinderkopmoeren M8 (6x) kruislings op 25 Nm, cilindermoeren M10 (4x) 42 Nm, tapeinden kop en cilinder 13 Nm, bougie 20 Nm.
6. Rijd daarna een bougietest en controleer na twee of drie ritten opnieuw de kop op peening.

Gereedschap

• Momentsleutel tot 50 Nm
• Micrometer
• Maatbeker/buret voor kamervolume (bij hercutten)
• Standaard sleutelset

Voorkomen

Houd de fabrieksintervallen aan: zuiger en zuigerveren inspecteren na inrijden en elke wedstrijd (ca. 2,5 uur), zuiger en veren vervangen elke vijfde wedstrijd (ca. 12,5 uur). Ontkool bij elke beurt zuigerbodem en verbrandingskamer, want koolaanslag verhoogt de effectieve verdichting. Rij de voorgeschreven BR9EVX en vervang hem elke ca. 12,5 uur; gebruik verse benzine (tweetaktmengsel veroudert) en meet de squish opnieuw zodra je van zuigermerk of kop wisselt.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• MxBars.net, tecnica MX - draad 'DETONAZIONE' (YZ 250-basis; tuner adviseert decomprimeren met een voetpakking)ti direi di scomprimere aggiungendo guarnizione sotto al cilindro fino a portare lo squish da 1,8 a 2,00mm
• MxBars.net, tecnica MX - draad 'Domanda tecnica x yamaha yz 250' (YZ 250-basis; ondergrens squish)lo squish non scendere sotto 1,6 mm se non modifichi l'ampiezza della cupola
• Dirt Bike Addicts, Yamaha - draad over een 2006 YZ250 met detonatie (YZ 250-basis; kop laten bewerken op gemeten squish)you can measure the squish and send the head off with solder measurements and have it cut for the gas at the station
• Bay Area Riders Forum, The Garage - top-end verslag YZ 250 (YZ 250-basis; squishcorrectie als eerste modificatie)milled the head to correct the squish after the first ride