KTM 250 EXC TBI start alleen met wat gas, slaat af bergaf of sputtert stationair: TPS op 0,40 V en EPV-adaptatie

Symptomen

• Motor slaat koud en warm alleen aan met een beetje gas
• Motor slaat af bij gesloten gas in een versnelling bergaf, of bij remmen naar neutraal
• Sputteren of 'viertakt-achtig' ploffen rond 1/8 gas en stationair in technisch terrein
• Stationair zakt weg of wordt onregelmatig, vooral bij lage buitentemperatuur
• Vervuilde bougie of vette uitlaat na veel langzaam rijden
• Verschil van motor tot motor: de motor van een maat loopt duidelijk anders

Oorzaak

De TBI heeft een 39 mm-gasklephuis met twee injectoren. De ECU berekent het mengsel onder meer uit het toerental en de gasklepstand (TPS). De fabrieksbasis voor de gesloten gasklep is volgens ervaren forumleden 0,40 V. Staat de TPS bij een motor anders afgesteld, dan rekent de ECU over het hele bereik met een verkeerde klepstand. Een hogere spanning (tot 0,42 V) maakt het mengsel rijker, een lagere spanning (tot minimaal 0,32 V, daaronder komt een foutcode) maakt het armer. De map is onderin al vrij rijk, en de luchttemperatuurcorrectie verrijkt bij kou nog extra. Daardoor loopt de motor stationair en bij gesloten gas vet, en wil hij zonder wat gas niet aanslaan. Daarnaast moet de elektronische uitlaatklep (EPV) zijn eindstanden leren. Gebeurt die adaptatie niet (bijvoorbeeld als de dealer hem vergat), dan loopt de motor onderin en in het middengebied slechter.

TPS-basisspanning controleren en afstellen

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

45-90 minuten

Kosten

EUR 0-30

Stappen

1. Laat de motor afkoelen, demonteer zadel en tank en zoek de TPS op het gasklephuis. Tel en noteer hoeveel slagen je de rode stationairstelschroef uitdraait, en draai hem helemaal uit, zodat de gasklep volledig dicht is.
2. Zet het contact aan (motor uit) en meet de TPS-spanning: met een dealer-tester, of met een multimeter via back-probing op de signaaldraad van de TPS-stekker ten opzichte van massa (pinbezetting volgens werkplaatshandboek). Richtwaarde is 0,40 V.
3. Wijkt de waarde af, draai dan de bevestigingsschroeven van de TPS iets los, verdraai de sensor tot je 0,40 V meet en zet hem weer vast. Blijf binnen 0,32-0,42 V en verstel in kleine stappen. Let op: lager maakt het mengsel over het hele bereik armer, en een te arm afgestelde tweetakt kan vastlopen. Bij twijfel: terug naar 0,40 V of naar de dealer.
4. Draai de rode stationairschroef terug naar het genoteerde aantal slagen of tot een stabiel stationair toerental. Controleer of de motor koud en warm zonder gas aanslaat en maak een proefrit bergaf met dichte gasklep. Laat de verzegelde schroef naast de stationairschroef met rust.

Gereedschap

• Digitale multimeter met fijne meetpennen (back-probe)
• Kruiskop- en Torx-schroevendraaiers
• Optioneel OBD-dongle/app om de TPS uit te lezen

EPV-adaptatie (uitlaatklep leren) en software-update

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

5-15 minuten (adaptatie)

Kosten

EUR 0 (adaptatie); EUR 150-450 (tuning)

Stappen

1. Zoek in het instructieboekje van je 250 EXC TBI het hoofdstuk over de adaptatie van de uitlaatsturing (EPV) en volg de daar beschreven volgorde van contact aan/uit en de handelingen met het gas en de knoppen. Dit kost ongeveer 2 minuten.
2. Doe de adaptatie altijd na werk aan de uitlaatklep, de cilinder of de ECU, en bij een nieuwe motor als je twijfelt of de dealer het gedaan heeft.
3. Vraag bij de volgende beurt aan de dealer om de nieuwste ECU-software. Bij aansluiten op het KTM-systeem wordt die automatisch geüpdatet.
4. Helpt dat niet genoeg, dan kun je een aangepaste ECU-map laten flashen (bijv. via een TBI-specialist) of een piggyback-module gebruiken, zoals de Two Stroke Performance ERM, om stationair en onderin armer te maken.

Gereedschap

• Instructieboekje
• Optioneel laptop/dealer-tester

Stationair verhogen en startgewoonte aanpassen

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

15 minuten

Kosten

EUR 0-15

Stappen

1. Draai de rode stationairschroef in kleine stappen (1/4 slag) in tot de motor in technisch terrein niet meer afslaat. Volgens eigenaren helpt een iets hoger stationair tegen ploffen en afslaan bij lage snelheid.
2. Start op een helling of na afslaan met een klein beetje gas (circa 1/8), zonder volgas. Volgas geeft bij een injectiemotor geen 'choke' en kan de motor juist verzuipen.
3. Bij kou: laat de motor 2-3 minuten warmlopen voordat je technische stukken ingaat. Plak bij vriestemperaturen eventueel een deel van de radiator af, zodat de motor op temperatuur blijft.
4. Is de stationairschroef al helemaal ingedraaid en is het stationair nog steeds te laag, kijk dan eerst naar de TPS (oplossing 1). Ga niet verder draaien en forceer niets.

Gereedschap

• Schroevendraaier
• Bougiesleutel

Voorkomen

Controleer bij een nieuwe of net gekochte 250 EXC TBI meteen de TPS-waarde. Die is af fabriek niet altijd 0,40 V. Voer de EPV-adaptatie uit na elk werk aan de top-end of de uitlaatklep. Houd het luchtfilter schoon: een dichtgeslibd of zwaar geolied filter maakt het rijke stationair erger. Laat bij de dealerbeurt de ECU-software updaten.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Offroadforen.de - KTM SX 2023 und EXC 2024Die Grundposition (von Werk in der ECU gespeichert) ist 0.40V im komplett geschlossenen Zustand (rote Leerlaufeinstellschraube ganz herausgedreht)
• Offroadforen.de - KTM SX 2023 und EXC 2024Was man selbst machen kann, ist die EPV Adpation (siehe Handbuch) durchführen - hat oft Wunder gewirkt
• Offroadforen.de - KTM SX 2023 und EXC 2024Das Motorrad springt weder kalt noch warm an, ohne Gas zu geben. Gerade am Hang, wenn man den Moror abgewürgt hat, etwas nervig.
• Offroadforen.de - KTM TBI ThreadLeerlauf/Standgas scheint zu fett zu sein, besonders wenn man die perfekte TPI Leerlaufkontrolle gewohnt ist.
• Offroadforen.de - Alles zur EXC 300 TBI MY 2025/2026/2027Ebenso fällt mir das generell schlechtere Startverhalten im Vergleich zur TPI auf.