Husqvarna TE 250 TBI startmotor draait traag, ratelt of piept: bendix-bussen vervangen door brons

Symptomen

• Startmotor draait hoorbaar traag, nog erger als de motor in de versnelling staat of de accu niet helemaal vol is
• Ratelend of malend geluid bij het indrukken van de startknop
• Gierende piep van een paar seconden direct nadat de motor is aangeslagen, vooral bij de eerste koude start van de dag
• Starter slaat niet altijd aan (bendix pakt niet of blijft hangen)
• Bij demontage: ingesleten of losgelopen bussen in carter en ontstekingsdeksel, zichtbaar beschadigde teflonlaag

Oorzaak

De elektrische starter van de 250/300-tweetakten drijft via een bendix en een tussenwiel het kroonwiel op de krukas aan. De assen daarvan draaien in dunne, gespleten bussen met een teflonlaag in het carter en in het ontstekingsdeksel. Die laag is volgens Slavens Racing van lage kwaliteit, plakt en slijt snel, of de bus gaat in zijn eigen zitting meedraaien waardoor het busgat zelf inslijt. Gevolg: extra wrijving (de startmotor verliest vermogen aan de bussen in plaats van aan de krukas), scheefstand van de bendix en versnelde slijtage aan bendix, kroonwiel en carter - zonder tijdige service. In het ergste geval blokkeert de bendix, en volgens Dirt Bike Magazine kan hij dan uit elkaar vliegen en het carter openblazen. Een gierende piep van een paar seconden direct na het aanslaan hoort bij een bendix die niet goed terugkomt; datzelfde blad behandelde precies die klacht en noemde het een bendix die uiteindelijk zal falen - dus een waarschuwing, geen eigenaardigheid. Let wel: Dirt Bike Magazine noemt alarmerende startergeluiden bij de constructie van 2017 en nieuwer juist vrij zeldzaam, dus begin altijd met het uitsluiten van een zwakke accu en vervuilde massaverbindingen.

Bronzen bussen monteren (XRC-kit of gelijkwaardig)

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-3 uur

Kosten

40-120 EUR

Stappen

1. Bepaal welke kit je nodig hebt: XRC levert de lange bussen (7 mm) tegenover de standaardbus van 4 mm, en de 2-lange-bussenkit staat bij Tokyo Offroad voor 250/300 2T TPI & TBI 2020~27 (Slavens geeft bij dezelfde kit '20-24 op). Beide leveranciers zeggen uitdrukkelijk: kijk eerst zelf welke bussen in jouw motor zitten.
2. Ontstekingsdeksel eraf en op TBI-modellen (2023 en nieuwer) ook het vliegwiel verwijderen: er is te weinig ruimte om de bendix er zonder vliegwiel uit te halen.
3. Oude bussen uitdrijven en de busgaten inspecteren: is een gat zwaar ingesleten of beschadigd, dan moet het eerst gerepareerd of het deel vervangen worden voordat je nieuwe bussen monteert.
4. Nieuwe bronzen bussen met het meegeleverde montagegereedschap recht inpersen - ze moeten licht klemmend passen; is de pasvorm los doordat de oude bus heeft meegedraaid, zet ze dan vast met borgmiddel zoals Loctite 638 of 648.
5. Bendix en tussenwiel schoonmaken, licht vetten, alles terugmonteren en vliegwiel en deksel aanhalen volgens de momenten in het werkplaatshandboek van jouw bouwjaar.
6. Test de starter met een volle accu: eerst in neutraal, daarna eventueel in de versnelling. Doe die tweede test alleen met de motor op een stevige bok met het achterwiel vrij van de grond en de koppeling ingetrokken - in de versnelling trekt de motor zichzelf anders vooruit. Hij moet duidelijk sneller ronddraaien, zonder piep of ratel.

Gereedschap

• vliegwielhouder en vliegwieltrekker
• torx/inbus set
• momentsleutel
• bussendrijver/montagegereedschap uit de kit
• vet

Diagnose eerst: accu, startmotor en bendix uitsluiten

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

1 uur

Kosten

0-150 EUR

Stappen

1. Meet de accuspanning en laad hem volledig: een zwakke accu geeft hetzelfde trage draaien en wordt vaak onterecht als bussenprobleem bestempeld.
2. Controleer de massakabel en de startmotorkabel op corrosie en vastzitten; bij enduro-gebruik vuilt dit snel toe.
3. Neem de bendix eruit en draai de startmotor met de hand rond: voelt die ruw of hakend aan, dan zijn de lagers van de startmotor versleten en hoort er een nieuwe motor in. Let op: door de magneten voelt hij altijd wat 'notchy' aan, dat is normaal.
4. Inspecteer bendix en de bussen visueel: is de teflonlaag weg of zijn de bussen ingesleten, vervang ze dan (bij voorkeur door brons).
5. Controleer tot slot het kroonwiel en de tanden van de bendix op slijtage voordat je weer dichtmaakt.

Gereedschap

• multimeter
• torx/inbus set
• contactspray

Voorkomen

Inspecteer de bussen en de bendix bij elke grote servicebeurt of top-end: een versleten teflonlaag of een meedraaiende bus is dan simpel op te lossen, terwijl een geblokkeerde bendix een carter kan kosten. Met bronzen bussen valt dat service-interval praktisch weg. Houd de accu vol en de massaverbindingen schoon - de TBI-tweetakt heeft geen kickstarter meer, dus traag kranken betekent uiteindelijk stilstaan. Negeer een piep of ratel bij het starten niet, ook niet als de motor verder goed loopt.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Slavens Racing - XRC Starter Bush Kit (beschrijving van het mankement en fitmentlijst incl. 20-25 TPI/TBI)The stock bushings in the KTM/Husqvarna/GasGas 250/300 electric starter system are a low-quality, Teflon coated, split bushing
• Tokyo Offroad - XRC lange-bussenkit 250/300 2T TPI & TBI 2020-2027 (met TBI-montagetip)For 2023~ TBI bikes it is recommended to remove the flywheel as there is very little space to remove the bendix without doing so
• Dirt Bike Magazine - Mr. Know-It-All (alarmerend geluid bij het starten)The most likely culprits are the Bendix and starter-motor support bushings in the cases. Give them a visual inspection
• Dirt Bike Magazine - Mr. Know-It-All (piepende starter na koude start)it sounds like your Bendix has an issue that will eventually cause it to fail. Sometimes they will lock up, explode and blow out the case