Fantic XXF 250 start warm niet of de startmotor draait traag: accu, massa of te krappe ventielen?

Symptomen

• Startmotor draait hoorbaar traag of klikt alleen; na een paar pogingen helemaal niets meer
• Koud start hij prima, warm na een val of na een moto wil hij niet aanslaan
• Accu is na een paar weken stilstand leeg, ook als hij bij het wegzetten nog goed was
• Tweede accu binnen een seizoen weer leeg (sluipverbruik)
• Hij slaat wel aan maar slaat direct weer af, of ruikt sterk naar benzine na lang startmotoren
• Startmotorhuis zit vol modder/zand na een natte wedstrijd

Oorzaak

De YZ250F-basismotor kreeg in 2019 een elektrische starter die achter de cilinder op het carter zit - precies in de modder- en steenslaglijn. Het Fantic-werkplaatshandboek geeft voor de XXF 250 een accu van 12,8 V en 32 Wh: een licht lithiumpakket (de MXA-racetest van de 2019 YZ250F noemde 13,2 V voor de lithium-ion accu van de Yamaha). Lithium gedraagt zich anders dan lood: het pakket houdt zijn spanning lang hoog en zakt dan vrij plotseling weg, en het gaat bij lange stilstand in een soort slaapstand waaruit het met een lithium-geschikte lader gewekt moet worden. Een accu die net te laag staat laat de startmotor te langzaam draaien: de injectie krijgt wel spanning, maar de compressiedruk en de ontstekingsenergie zijn te laag om aan te slaan. Daar komt bij dat een dichtgelopen inlaatventielspeling (zie het ventielartikel) compressie kost, en compressieverlies laat zich meestal het eerst bij een warme motor zien. Derde, puur bedieningsgebonden oorzaak: bij deze injectiemotor start je warm ZONDER gas; gasgeven tijdens het startmotoren maakt het mengsel te rijk. De bronnen beschrijven de YZ250F-basis (startmotorpositie en lithium-accugedrag) en de YZ250FX van hetzelfde platform (herhaald lege accu); de XXF 250 zelf gebruikt dezelfde starter- en injectie-architectuur, met een eigen Athena-GET regeleenheid.

Accu en laadcircuit doormeten en correct laden

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

30-60 minuten

Kosten

60-180 EUR (accu) / 40-80 EUR (lader)

Stappen

1. Meet de rustspanning van de accu met een multimeter, met de motor minimaal een uur uit. Het Fantic-werkplaatshandboek geeft voor de XXF 250 een nominale 12,8 V; een volle LiFePO4-startaccu staat in rust duidelijk boven de 13 V. Zakt de rustspanning naar de nominale waarde of lager, dan heb je weinig reserve over voor vlot startmotoren.
2. Meet nog eens tijdens het startmotoren: zakt de spanning onder circa 11 V weg, dan is de accu op, ook als hij in rust nog mooi stond.
3. Laad met een lader die expliciet geschikt is voor LiFePO4 of lithium-ion; een loodlader met puls- of desulfatiestand kan een lithiumpakket beschadigen. Laat de accu nooit maanden ongeladen in de motor zitten.
4. Check het sluipverbruik: accu afkoppelen, multimeter in serie op de minkabel, alles uit. Meet je meer dan enkele milliampere, dan zoek je een altijd-aan verbruiker of een vochtige stekker.
5. Maak de massaverbinding van motorblok naar frame en de startmotorbouten schoon en vet ze licht in; een slechte massa geeft exact hetzelfde beeld als een lege accu. Het handboek geeft 7 Nm voor de massabout van de minkabel aan het frame en 10 Nm voor de startmotorbouten.
6. Vervang de accu alleen door een exemplaar met dezelfde spanning, capaciteit en maat als het origineel. Een afwijkend accutype in dezelfde ruimte proppen is geen upgrade: de houder laat weinig afwijking toe en het laadcircuit van de XXF 250 regelt op 14,0-14,8 V.

Gereedschap

• multimeter
• dopsleutelset
• accu-lader met lithiumstand

Compressie terughalen: inlaatventielspeling controleren

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

2-3 uur

Kosten

30-90 EUR

Stappen

1. Meet de ventielspeling koud: inlaat 0,12-0,19 mm, uitlaat 0,17-0,24 mm volgens het Fantic-werkplaatshandboek voor de XXF 250. Warme-startklachten op deze motor beginnen vaak aan de inlaatkant.
2. Draai de krukas met een sleutel rond via de opening in het carterdeksel: voelt de compressieslag opvallend licht terwijl de startmotor wel vlot draait, dan heb je een compressieprobleem en geen elektrisch probleem.
3. Shim de inlaat terug naar de ruime kant van de spec (bijvoorbeeld 0,18 mm) met de formule A = (B - C) + D, zodat je ook over een paar uur nog binnen spec zit.
4. Haal je de spec niet meer met de kleinste shim, dan is de kop aan de beurt: nieuwe inlaatventielen en gefreesde zittingen. Doorrijden kost een ventiel.
5. Controleer ook de bougie en de bougiekap: het Fantic-werkplaatshandboek schrijft voor de XXF 250 en XEF 250 een NGK LMAR8E-J voor met een elektrodenafstand van 0,6-0,7 mm, aanhaalmoment 13 Nm. Op deze motorgeneratie zit een bougiekaphouder; een losgetrilde bougiekap geeft hetzelfde beeld als een startprobleem.

Gereedschap

• voelgevoelers
• micrometer
• momentsleutel 2-20 Nm
• bougiesleutel

Warme-startprocedure en startmotor beschermen

Moeilijkheid

zelf te doen

Tijd

20-40 minuten

Kosten

15-150 EUR

Stappen

1. Warm starten: gasgreep volledig dicht laten, geen koudstartvoorziening gebruiken, startknop in korte pogingen van maximaal 3-5 seconden met 10-15 seconden pauze ertussen.
2. Heb je al lang doorgedraaid en ruikt het naar benzine: laat de motor eerst een kwartier staan en probeer het daarna opnieuw zonder gas.
3. Wil je de cilinder echt leegdraaien, doe dat dan veilig. Draai de bougie eruit, trek de bougiekap eraf en leg kap en bougie ver van de bougieopening, leg een doek over de opening om de brandstofnevel op te vangen, en draai pas dan met volledig geopend gas in korte stukjes met de startmotor. Werk in de buitenlucht, met een koude uitlaat, en zonder open vuur, vonken of elektrisch gereedschap in de buurt.
4. Droge of nieuwe bougie erin (13 Nm), bougiekap in zijn houder vastklikken en opnieuw starten zonder gas.
5. Maak na elke natte of zanderige rit de ruimte tussen carter en startmotor schoon; op de 2019 YZ450F van hetzelfde concept bleven daar stenen tussen zitten, iets wat Yamaha op de 2019 YZ250F verholpen heeft. Droogspuiten en de startmotorbouten natrekken op 10 Nm.
6. Controleer de startmotorstekker en de startrelaisstekker op vocht; vet ze in met elektrisch contactvet en zet de kabelboom met klemmetjes vast zodat hij niet langs het frame schuurt.
7. Blijf je hangen op modderige wedstrijden: houd een volgeladen reserve-accu van hetzelfde type in de pit, dan ben je tussen twee manches in een minuut klaar.

Gereedschap

• bougiesleutel
• perslucht
• multimeter
• dopsleutelset

Voorkomen

Hang de accu in de winter en bij elke langere stilstand minstens maandelijks aan een lithium-geschikte lader; een lithiumpakket dat maanden met rust in de motor hangt gaat in slaapstand en komt daar niet altijd zonder hulp uit. Het Fantic-onderhoudsschema voor de XXF 250 schrijft een ventielspelingscontrole voor na het inrijden en daarna elke derde wedstrijd, ongeveer 7,5 uur; houd dat aan, zodat een dichtgelopen inlaat niet als startprobleem terugkomt. Spuit de startmotorzone na elke natte rit schoon en droog, en controleer een keer per seizoen de massabout van motor naar frame en de startmotorbouten. En leer jezelf aan: warm zonder gas starten.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Motocross Action Magazine - racetest 2019 YZ250F (basismotor)The electric-start electric motor is positioned behind the engine's cylinder; however, it is further back on the cases than the 2019 YZ450F starter motor.
• Transmoto - Tested: 2019 Yamaha YZ250F (basismotor, lithium-accu)it goes into a 'sleep mode' when it hasn't been active for a while, so it needs a kick of juice to get it back into action
• Dirt Bike Addicts - 2015 YZ250FX problem (zelfde platform, injectie + e-start)I would check the battery first. If its good, and I'm assuming it is, then on to the next step in the process of elimination.