KTM 300 SX startmotor draait traag, piept of ratelt: bendix-bussen vervangen door brons

Symptomen

• Startmotor draait merkbaar trager dan toen de motor nieuw was, vooral met een niet volle accu of in een versnelling
• Hoog gepiep of gierend geluid enkele seconden nadat de motor is aangeslagen (vaak alleen bij de eerste koude start)
• Ratelen of slippen van de starter, motor draait niet door terwijl de startmotor wel zoemt
• Na demontage: bussen ovaal versleten, teflonlaag weg, bus draait los in het carter of het ontstekingsdeksel
• Zwarte, droge of vervuilde vetresten op bendix en vliegwieltandkrans

Oorzaak

De startmotor drijft via een tussentandwiel en de bendix (vrijloop-aandrijving) de tandkrans van het vliegwiel aan. De assen van bendix/tussentandwiel lopen in twee kleine glijbussen: één in het carter en één in het ontstekingsdeksel links. Af fabriek zijn dit goedkope, gespleten stalen bussen met een teflon-coating. Die coating slijt snel weg, de bussen gaan 'plakken' en kunnen in hun boring meedraaien, waardoor ook de boring in het (aluminium) deksel/carter uitslijt. Het gevolg is extra wrijving (startmotor moet harder werken, trager draaien, meer stroom uit de kleine accu) en speling, waardoor de tandwielen niet meer goed in elkaar grijpen. Een bendix die na het aanslaan blijft piepen loopt niet goed vrij; als hij uiteindelijk vastloopt kan hij uiteenvallen en het carterdeksel beschadigen. Omdat de 300 SX alleen elektrisch start (geen kickstarter), is dit een van de belangrijkste zwakke punten om preventief aan te pakken.

Originele teflonbussen vervangen door bronzen bussen (XRC-kit) en starttandwielen reviseren

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1,5-2,5 uur

Kosten

EUR 40-70 voor de bronzen bussenkit; EUR 70-160 extra als de bendix vervangen moet worden

Stappen

1. Accu loskoppelen (minpool eerst). Demonteer de onderdelen die volgens het werkplaatshandboek toegang geven tot het ontstekingsdeksel en verwijder het deksel zonder de pasbussen te verliezen; beoordeel de pakking en vernieuw hem bij beschadiging.
2. Volg voor de 2023+ TBI de werkplaatshandboekprocedure voor vliegwieldemontage: de leverancier van de XRC-kit adviseert het vliegwiel te verwijderen omdat er te weinig ruimte is om de bendix veilig uit te nemen. Gebruik de voorgeschreven vliegwieltrekker en blokkeermethode; wrik niet achter het vliegwiel.
3. Neem bendix en bijbehorende starterdelen uit en leg vulringen exact in demontagevolgorde weg. Controleer bussen, tandflanken, assen en boringen op slijtage, ovaliteit en meedraaien.
4. Meet de oude bussen vóór bestellen. De XRC 2020-kit bevat twee lange bussen van 7 mm en wordt opgegeven voor 2020-2025 KTM/Husqvarna/GasGas 250/300 TPI/TBI, maar de leverancier waarschuwt dat configuraties kunnen verschillen.
5. Pers de bronzen bussen met passend gereedschap recht en licht klemmend in. Alleen bij geringe passingsslijtage mag een daarvoor geschikt retaining compound volgens diens productblad worden gebruikt; laat een zwaar uitgesleten of ovale boring eerst professioneel herstellen of vervang het deel.
6. Reinig en inspecteer de onderdelen. Smeer vliegwieltandkrans en bendix-tandwiel met wiellagervet en het bendixlichaam licht met siliconenspray, zoals de onderhoudsbron voorschrijft; houd wrijvingsvlakken en elektrische delen vrij van overtollig middel.
7. Monteer vliegwiel, deksel en overige delen uitsluitend met de bevestigingsmiddelen, borgmiddelen en aanhaalmomenten uit het werkplaatshandboek voor exact modeljaar/VIN. Controleer daarna op vrije loop, lekkage en abnormaal geluid.

Gereedschap

• Inbussleutels/doppen 8-10 mm
• Binnentrekker of passende doorslag
• Momentsleutel (laag bereik)
• Remmenreiniger
• Wiellagervet en siliconenspray
• Schuifmaat

Piepende bendix direct vervangen (voorkom carterschade)

Moeilijkheid

ervaren sleutelaar

Tijd

1-2 uur

Kosten

EUR 70-160

Stappen

1. Een gierend of piepend geluid direct na aanslaan is reden om niet door te rijden totdat de startaandrijving is geïnspecteerd; sluit eerst andere geluidsbronnen uit.
2. Demonteer volgens de voorgaande, modelspecifieke procedure inclusief veilige vliegwieldemontage en controleer bendix, bussen, tanden en boringen.
3. Vervang een bendix die blokkeert, ruw vrijloopt of tandschade heeft door het voor het VIN bevestigde onderdeel (voor de 2023 300 SX vermeldt de OEM-fiche 55440126000). Vervang of herstel alleen overige delen die buiten specificatie zijn en monteer volgens het werkplaatshandboek.

Gereedschap

• Doppenset
• Momentsleutel
• Vet

Voorkomen

Reinig en vet de starttandwielen, bendix en vliegwieltandkrans minimaal één keer per seizoen (of bij elke zuigerwissel) in met wiellagervet; bendix-lichaam met siliconenspray. Monteer bronzen bussen zodra je het deksel toch open hebt. Houd de lithium-accu vol (een zwakke accu laat de starter extra hard werken) en start niet onnodig lang achter elkaar.

Veelgestelde vragen

Bronnen

• Slavens Racing (aftermarket productpagina XRC)The stock bushings in the KTM/Husqvarna/GasGas 250/300 electric starter system are a low-quality, Teflon coated, split bushing. Because of this, the bushings are prone to sticking and wearing quickly.
• Dirt Bike Magazine - Mr. Know-It-All (lezersvraag)it sounds like your Bendix has an issue that will eventually cause it to fail. Sometimes they will lock up, explode and blow out the case.
• Dirt Bike Magazine - Mr. Know-It-AllAnnually clean and re-grease the flywheel gear and Bendix gear with wheel bearing grease. The Bendix body should be lubricated with a silicone spray.